Dự kiến trong năm 2026, quy mô kinh tế số Đông Nam Á sẽ đạt 368 tỷ USD, trong bối cảnh dòng vốn tư nhân rót vào hạ tầng tăng mạnh.
Theo báo cáo công bố ngày 21/10, việc AI được sử dụng ngày càng phổ biến để gợi ý sản phẩm và tạo nội dung trong thương mại điện tử sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế số Đông Nam Á, dù vẫn còn những bất ổn kinh tế và hạn chế trong khả năng thương mại hóa công nghệ.
Báo cáo thường niên e-Conomy SEA mới nhất do Google, quỹ đầu tư quốc gia Singapore Temasek Holdings và hãng tư vấn Mỹ Bain & Company thực hiện dự báo tổng giá trị hàng hóa giao dịch (GMV) của kinh tế số Đông Nam Á đạt 368 tỷ USD năm 2026, tăng 17% so với năm trước. Báo cáo thống kê 10 trong số 11 quốc gia thành viên ASEAN, không bao gồm Timor-Leste.
Quy mô kinh tế số khu vực được dự báo đạt 620 tỷ USD vào năm 2030 và 1.100 tỷ USD vào năm 2035, tương ứng mức tăng trưởng kép bình quân 13% mỗi năm tính từ năm 2026. Thương mại điện tử dự kiến vẫn đóng góp tỷ trọng lớn nhất, tiếp đến là du lịch trực tuyến.
Ông Nitin Gajria, Giám đốc điều hành Google tại Đông Nam Á, cho rằng đà tăng trưởng nhanh này một phần được thúc đẩy bởi xu hướng chuyển từ mua bán truyền thống sang trực tuyến, với AI hỗ trợ cả nhà bán lẻ và người tiêu dùng. Theo ông, công nghệ này có thể giúp doanh nghiệp nhỏ đưa sản phẩm tiếp cận nhiều khách hàng hơn trên các sàn thương mại điện tử.
Ông Florian Hoppe, đối tác tại Bain, cho biết AI có thể hỗ trợ người bán tạo video ngắn giới thiệu sản phẩm để nâng tỷ lệ chuyển đổi. Theo ông, các công cụ AI giúp tăng tỷ lệ hoàn tất giao dịch trực tuyến khoảng 10–15%, đồng thời nâng cao khả năng gợi ý sản phẩm cho người mua.
Theo báo cáo, 75% người dùng AI tại Đông Nam Á sẵn sàng dùng công nghệ này để tìm kiếm mức giá tốt nhất và mua sắm. Ông Gajria cho rằng người tiêu dùng có xu hướng chi nhiều hơn khi có AI hỗ trợ trong quá trình mua hàng, cho thấy công nghệ này có thể giúp họ tự tin hơn với quyết định chi tiêu.
Tại 6 nền kinh tế lớn nhất khu vực, 243 triệu người đã sử dụng AI tạo sinh (GenAI), tương đương 58% dân số trong độ tuổi lao động. Báo cáo nhận định GenAI chỉ cần 3 năm để đạt mức độ phổ biến này nhờ rào cản dùng thử thấp, trong khi Internet phải mất hơn một thập kỷ.
Tuy Nhiên, hoạt động kiếm tiền từ AI tại Đông Nam Á vẫn ở giai đoạn đầu, với triển vọng mở rộng trong tương lai gần. Tại 6 nền kinh tế lớn của khu vực, mới khoảng 1–2% dân số trả phí sử dụng AI tạo sinh, trong khi tỷ lệ này ở Mỹ là 3%.
Mức độ phổ cập AI tạo sinh giữa các nền kinh tế lớn ở Đông Nam Á còn chênh lệch đáng kể. Singapore dẫn đầu với tỷ lệ thâm nhập đạt 70%, tiếp đến là Malaysia với 68%. Indonesia ghi nhận mức 54%, còn Philippines đạt 53%.
Lần đầu tiên, báo cáo e-Conomy SEA 2026 sử dụng chỉ số “token” để đo lường mức độ sử dụng AI, tương tự vai trò của tổng giá trị hàng hóa giao dịch (GMV) trong việc đánh giá quy mô thương mại điện tử. Thước đo này cho thấy sự chênh lệch rõ nét hơn về mức độ ứng dụng AI trong doanh nghiệp giữa 6 nền kinh tế lớn của khu vực.
Về tỷ trọng token AI do doanh nghiệp sử dụng, Singapore đứng đầu khu vực với mức 55–60%, theo sau là Malaysia với 45–50%. Tại Indonesia và Việt Nam, tỷ lệ này chỉ ở mức 15–20%, phản ánh việc sử dụng AI tại hai thị trường vẫn chủ yếu thuộc về người tiêu dùng cá nhân.
Theo báo cáo, vốn tư nhân đầu tư vào hạ tầng AI và năng lực điện toán tại Đông Nam Á đạt khoảng 17 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, tăng 1 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Phần lớn dòng vốn đến từ các thương vụ quy mô lớn trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu.
Ông Fock Wai Hoong, Giám đốc Temasek phụ trách châu Á – Thái Bình Dương, không bao gồm Trung Quốc và Ấn Độ, cho biết AI tại Đông Nam Á hiện chủ yếu được ứng dụng trong dịch vụ tài chính số và phục vụ nhu cầu doanh nghiệp. Đây là những lĩnh vực mà sản phẩm AI đã được tích hợp vào quy trình làm việc và các tính năng sản phẩm.
