Nợ công tiếp tục gia tăng khiến chi phí trả lãi của Chính phủ Mỹ leo thang, với mức thanh toán lãi vay trung bình khoảng 23,8 tỷ USD mỗi tuần trong năm tài khóa 2026.
Bất chấp những cảnh báo từ giới kinh tế, Chính phủ Mỹ vẫn tiếp tục mở rộng quy mô vay nợ. Trong 9 tháng đầu năm tài khóa 2026 (khởi đầu từ tháng 10/2025), mức thâm hụt ngân sách đã xấp xỉ 1.400 tỷ USD, cao hơn so với cùng kỳ năm tài khóa trước.
Tính đến cuối tuần trước, tổng nợ công của Mỹ đã lên khoảng 39.400 tỷ USD. Bình quân mỗi tháng, chính phủ nước này vay thêm khoảng 155 tỷ USD, tương đương gần 39 tỷ USD mỗi tuần để đáp ứng nhu cầu tài chính.
Theo báo cáo mới nhất của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), chi phí lãi ròng đối với nợ công trong năm tài khóa hiện đạt khoảng 857 tỷ USD, tương đương gần 23,8 tỷ USD mỗi tuần. Mức này tăng khoảng 13% so với cùng kỳ năm tài khóa trước, chủ yếu do quy mô nợ công tiếp tục phình to và mặt bằng lãi suất dài hạn duy trì ở mức cao.
Chi tiêu ngân sách của chính phủ Mỹ cũng chịu thêm áp lực khi nhu cầu đối với các chương trình an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe không ngừng gia tăng. Trong đó, khoản chi cho an sinh xã hội tăng 62 tỷ USD, tương đương 5%, do số người nhận trợ cấp nhiều hơn và mức chi trả bình quân được nâng lên.
Đối với chương trình Medicare, ngân sách tăng thêm 58 tỷ USD (8%) nhờ lượng người tham gia tiếp tục mở rộng và chi phí thanh toán cho các dịch vụ y tế cao hơn. Tương tự, chi tiêu dành cho Medicaid cũng tăng 49 tỷ USD, tương đương 10%, cho thấy nhu cầu hỗ trợ y tế vẫn đang gia tăng.
Xu hướng gia tăng chi tiêu được dự báo sẽ còn kéo dài trong bối cảnh dân số Mỹ ngày càng già hóa. Theo số liệu từ Cục Thống kê Dân số Mỹ (Census Bureau), độ tuổi trung vị của người dân đã tăng từ 39,2 tuổi vào năm 2024 lên 39,4 tuổi trong năm 2025.
Trước triển vọng tài khóa ngày càng chịu nhiều sức ép, nhiều chuyên gia và tổ chức đã kêu gọi chính phủ sớm triển khai các biện pháp kiểm soát nợ công. Trong đó, Tổ chức Nghiên cứu Ngân sách CRFB nhiều năm qua liên tục thúc giục Washington siết chặt kỷ luật tài khóa và hạn chế đà gia tăng vay nợ.
Trả lời Fortune, Chủ tịch CRFB Maya MacGuineas cho biết thâm hụt ngân sách của năm tài khóa 2026 hiện đã cao hơn cùng kỳ năm 2025 và nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì đến cuối năm. Theo bà, tổng nhu cầu vay của chính phủ Mỹ trong năm tài khóa này có thể lên tới 2.000 tỷ USD hoặc cao hơn, dù nền kinh tế vẫn tăng trưởng và tỷ lệ thất nghiệp đang ở mức thấp.
Bà MacGuineas cho rằng thực trạng hiện nay mới chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm”. Theo bà, nếu các nhà hoạch định chính sách không sớm cải cách các chương trình phúc lợi, đồng thời tiếp tục trì hoãn việc cắt giảm chi tiêu và tăng nguồn thu ngân sách, các quỹ tín thác dành cho an sinh xã hội và Medicare có thể cạn nguồn trong vòng 7 năm tới.
Chủ tịch CRFB cho rằng Mỹ nên đặt mục tiêu đưa thâm hụt ngân sách xuống còn khoảng 3% GDP, tương đương một nửa mức hiện nay. Theo bà, điều quan trọng không chỉ là kiểm soát thâm hụt, mà còn là các nhà hoạch định chính sách cần thẳng thắn với người dân về những rủi ro nghiêm trọng mà nước Mỹ có thể đối mặt nếu tiếp tục theo đuổi quỹ đạo tài khóa thiếu bền vững như hiện nay.
