FTSE đã bổ sung 27 cổ phiếu Việt Nam vào rổ Global All Cap. Nhiều mã quen thuộc không góp mặt do tỷ lệ sở hữu dành cho nhà đầu tư nước ngoài không còn đáp ứng quy định.
Trong đợt rà soát tháng 9, FTSE Russell bổ sung 27 cổ phiếu Việt Nam vào rổ FTSE Global All Cap. Đây là lần đầu thị trường Việt Nam góp mặt trong hệ thống FTSE Global Equity Index Series (GEIS) sau khi được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Sự kiện này có thể thúc đẩy các quỹ đầu tư thụ động bám theo chỉ số tái cơ cấu danh mục, qua đó gia tăng nhu cầu đối với cổ phiếu Việt Nam.
Tuy nhiên, danh sách lần này vắng bóng nhiều mã cổ phiếu quen thuộc với nhà đầu tư như MWG, TCB, REE, SAB, FRT hay DPM.
Việc không góp mặt trong rổ chỉ số không có nghĩa các doanh nghiệp này bị FTSE đánh giá tiêu cực. Trong kỳ xét duyệt đầu tiên sau khi Việt Nam gia nhập, toàn bộ cổ phiếu trong nước đều được xem là “ứng viên” và phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về quy mô, thanh khoản cũng như khả năng tiếp cận đầu tư. Các điều kiện được FTSE đánh giá dựa trên dữ liệu tại ngày giao dịch cuối cùng của tháng 6.
Theo quy trình của FTSE, cổ phiếu trước tiên được xếp hạng dựa trên vốn hóa toàn phần trong khu vực. Sau đó, từng mã tiếp tục trải qua các tiêu chí sàng lọc về khả năng đầu tư, gồm tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float), dư địa sở hữu dành cho nhà đầu tư nước ngoài và thanh khoản.
Ông Huỳnh Hoàng Phương, chuyên gia kinh tế độc lập, nhận định nhiều cổ phiếu quen thuộc không góp mặt trong rổ FTSE chủ yếu do chưa đáp ứng tiêu chí về dư địa sở hữu nước ngoài. Theo quy định, tỷ lệ room ngoại còn trống phải đạt tối thiểu 20% giới hạn sở hữu nước ngoài của cổ phiếu.
Đơn cử, MWG áp dụng giới hạn sở hữu nước ngoài là 49%. Theo phương pháp tính của FTSE, để đủ điều kiện vào rổ chỉ số, room ngoại còn lại của MWG phải đạt ít nhất 9,8%, tương đương 20% của mức 49%. Tuy nhiên, khi kết thúc phiên 30/6, tỷ lệ nhà đầu tư nước ngoài còn có thể mua ở MWG chỉ khoảng 0,1%, thấp hơn nhiều so với yêu cầu.
Tương tự, TCB áp dụng giới hạn sở hữu nước ngoài khoảng 22,5%. Theo tiêu chí của FTSE, cổ phiếu Techcombank phải còn tối thiểu 4,5% room ngoại, nhưng tại cuối phiên 30/6, tỷ lệ nhà đầu tư nước ngoài có thể mua thêm chỉ khoảng 0,7%.
Bên cạnh các mã quen thuộc không đáp ứng điều kiện, SAB, FRT, DGC, DPM, EIB, KBC, KDH, BSR và GEE từng góp mặt trong danh sách tham khảo của FTSE nhưng cuối cùng không nằm trong nhóm 27 cổ phiếu được bổ sung vào FTSE Global All Cap trong kỳ này.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự khác biệt về thời điểm chốt dữ liệu. Kỳ rà soát lần này đánh giá vốn hóa, thanh khoản và khả năng đầu tư dựa trên số liệu đến cuối tháng 6 năm nay, trong khi danh sách tham khảo công bố vào tháng 4 sử dụng dữ liệu cuối năm 2025. Trước đó, FTSE cũng lưu ý danh sách dự kiến có thể được điều chỉnh trước khi kết quả chính thức được công bố.
Tuy nhiên, không thể xem mọi trường hợp vắng mặt đều là “bị FTSE loại”. Một cổ phiếu chưa đáp ứng tiêu chí về quy mô hoặc khả năng đầu tư để gia nhập FTSE Global All Cap vẫn có thể được xếp vào nhóm Micro Cap. Trong khi đó, cổ phiếu có vốn hóa lớn nhưng không vượt qua các bộ lọc về khả năng đầu tư cũng có thể không được đưa vào chỉ số.
KBC của Kinh Bắc và KDH của Khang Điền là những ví dụ cho thấy việc vắng mặt trong danh sách 27 mã không có nghĩa bị loại hoàn toàn khỏi hệ thống chỉ số FTSE. Cả hai cổ phiếu vẫn được xếp vào nhóm vốn hóa siêu nhỏ (Micro Cap).
Theo các chuyên gia, việc một cổ phiếu quen thuộc vắng mặt trong danh sách FTSE lần này không nhất thiết phản ánh triển vọng kinh doanh hay chất lượng doanh nghiệp, mà là kết quả của quy trình sàng lọc định lượng theo những tiêu chí đã được quy định. FTSE không xem xét mức độ nổi tiếng của cổ phiếu mà tập trung đánh giá mã đó có đáp ứng đầy đủ yêu cầu về quy mô và khả năng đầu tư trong hệ thống chỉ số hay không.
