Việc Mỹ tăng cường lực lượng tại Trung Đông, cùng các cảnh báo từ giới chức, cho thấy nước này có thể sớm nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran, khép lại giai đoạn tạm lắng của chiến sự.
Ngày 23/10, Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cho biết khả năng Washington nối lại các cuộc tập kích nhằm vào Iran ngay cuối tuần này là điều “hoàn toàn có thể”.
Trả lời câu hỏi về tuyên bố của ông Barrack, Tổng thống Donald Trump không xác nhận hay bác bỏ khả năng này. Ông nói với các phóng viên rằng nếu đại sứ thực sự phát biểu như vậy thì hẳn ông ấy là người khá quyền lực, đồng thời khẳng định bản thân hoàn toàn không biết về chuyện đó.
Từ đầu tháng 9 đến nay, Mỹ và Iran đều giữ thái độ kiềm chế, chưa tiến hành cuộc tập kích quy mô lớn nào vào các mục tiêu trên bộ của đối phương. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng giai đoạn tạm lắng này có thể sớm kết thúc.
Suzanne Maloney, giám đốc chương trình Chính sách Đối ngoại tại Viện Brookings ở Washington, nhận định nhiều khả năng các cuộc tập kích sẽ diễn ra dồn dập ngay sau cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11.
Những dấu hiệu
Maloney chỉ ra nhiều dấu hiệu đáng chú ý, gồm việc Mỹ tăng cường khí tài và binh sĩ tới Trung Đông, đưa ra cảnh báo đối với công dân trong khu vực, cùng với việc quân đội Israel duy trì mức độ sẵn sàng chiến đấu cao.
Đầu tháng này, Wall Street Journal và Seattle Times dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Lầu Năm Góc đang đưa nhóm tác chiến tàu sân bay Theodore Roosevelt và nhóm tác chiến đổ bộ Makin Island tới Trung Đông, bổ sung khoảng 9.000–10.000 quân cho lực lượng Mỹ tại đây.
Theo AP, một quan chức Mỹ giấu tên cho biết ba tàu sân bay sẽ có mặt trong khu vực ngay từ cuối tháng 10.
Ngày 21/10, Bộ Ngoại giao Mỹ yêu cầu nhân viên không thiết yếu tại đại sứ quán và gia đình nhanh chóng rời Arab Saudi. Một số nguồn thạo tin cho biết gia đình các nhân viên đại sứ quán Mỹ tại UAE, Jordan, Qatar và Bahrain cũng đang được đưa về nước. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Mỹ chưa xác nhận thông tin này.
Trong tuần qua, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố đã yêu cầu quân đội, lực lượng an ninh và cơ quan tình báo Mossad theo đuổi mục tiêu lật đổ chính phủ Iran.
Ông khẳng định Israel vẫn phải đối diện với mối đe dọa sống còn chừng nào Iran còn tồn tại và tìm cách sở hữu những loại vũ khí khủng khiếp. Theo ông, tất cả mọi người đều có nghĩa vụ bảo vệ dân tộc.
Maloney nhận định thế giằng co hiện nay không thể kéo dài mãi. Lệnh phong tỏa của Mỹ đang gây thiệt hại ngày càng lớn cho Iran, trong khi Washington cũng chịu gánh nặng khi phải huy động một hạm đội khổng lồ để duy trì chiến dịch.
Hôm 23/10, Tổng thống Trump cho biết Mỹ có thể mở thêm một chiến dịch “Cơn thịnh nộ Kinh hoàng” ở quy mô nhỏ hơn nếu Iran không chịu thỏa hiệp. Ông chưa đưa ra mốc thời gian cho hành động này.
Theo Jason Campbell, chuyên gia cấp cao tại Viện Trung Đông ở Washington, hàng loạt tín hiệu cho thấy các cuộc tập kích mới có thể sắp diễn ra. Tuy nhiên, những động thái này cũng có thể nhằm đề phòng nguy cơ Iran cùng lực lượng Houthi đồng minh tại Yemen tấn công Mỹ.
Ông dẫn chứng kế hoạch đưa tàu sân bay USS Theodore Roosevelt tới Trung Đông và quyết định bổ sung một Đơn vị Thủy quân Lục chiến Viễn chinh cho lực lượng tại khu vực.
Campbell cũng nhắc đến màn “phô trương lực lượng” gần đây của các tiêm kích Israel, mô phỏng những đợt tập kích từng nhằm vào Iran. Ông đồng thời đề cập cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và Thủ tướng Benjamin Netanyahu tại Israel.
Ông cho rằng chuỗi động thái này rõ ràng có quy mô lớn nếu chỉ nhằm gây sức ép buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán. Tuy nhiên, ông lưu ý rất khó xác định chính xác thời điểm Mỹ có thể nối lại các cuộc tấn công.
Bế tắc
Theo Campbell, Tổng thống Trump hiện có ít phương án hơn nhiều so với thời điểm xung đột mới bùng phát. Thiệt hại tại các căn cứ Mỹ trong khu vực khiến việc triển khai bất kỳ kế hoạch tác chiến trên bộ nào cũng gặp khó khăn.
Hiện không còn địa điểm tập kết đủ an toàn để bố trí hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn binh sĩ phục vụ một chiến dịch như vậy. Ông nói.
Theo Maloney, các đợt không kích trước đã gây thiệt hại nặng cho phần lớn hạ tầng quân sự truyền thống của Iran. Nếu chiến dịch được nối lại, mục tiêu tấn công nhiều khả năng sẽ mở rộng sâu hơn sang hạ tầng dân sự và các cơ sở có ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân Iran.
Tuy nhiên, cách tiếp cận này hay bất kỳ hành động quân sự nào khác cũng khó khép lại hoàn toàn cuộc xung đột.
Theo bà, ngay từ đầu, việc leo thang quân sự từ bất kỳ bên nào cũng không thể khép lại cuộc chiến này.
Campbell đồng tình với nhận định trên, cho biết ông không thấy việc nối lại các đợt tập kích tương tự 50 ngày đầu chiến sự có thể buộc chính quyền Iran khuất phục.
Phía Iran đã chứng tỏ khả năng chịu đựng những tổn thất vật chất nghiêm trọng. Ngay cả khi các đòn tấn công mở rộng sang hạ tầng phục vụ cả mục đích quân sự lẫn dân sự hoặc những công trình dân sự thiết yếu, điều đó cũng khó khiến họ thay đổi lập trường. Ông nói.
