Ông Trump dọa sẽ cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha sau khi quốc gia này không chấp thuận cho quân đội Mỹ sử dụng căn cứ để thực hiện chiến dịch tấn công Iran.
“Tây Ban Nha rất tệ”, Tổng thống Mỹ phát biểu trước báo giới trong cuộc gặp Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 3/3. Ông cho biết đã yêu cầu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tiến hành các bước nhằm “chấm dứt toàn bộ hoạt động giao dịch” với quốc gia này.
“Chúng tôi sẽ dừng mọi quan hệ thương mại với Tây Ban Nha. Chúng tôi không muốn tiếp tục liên quan đến họ”, ông Trump nói.
Mỹ đã rút 15 máy bay khỏi các căn cứ quân sự Rota và Moron tại miền nam Tây Ban Nha, sau khi chính phủ Madrid tuyên bố không cho phép Washington sử dụng các cơ sở này cho bất kỳ hoạt động quân sự nào nhằm vào Iran.
“Chúng tôi có thể đình chỉ mọi giao dịch thương mại với Tây Ban Nha. Tôi có quyền ngăn chặn các hoạt động kinh doanh đó. Chúng tôi hoàn toàn có thể áp đặt lệnh cấm vận”, ông nhấn mạnh.
Ông Trump đã công khai trao đổi với Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer về khả năng áp dụng biện pháp đối với Tây Ban Nha. Ông Greer cho biết nhóm của mình sẽ tiếp tục bàn bạc, Tổng thống có thể kích hoạt công cụ này nếu cần nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và lợi ích kinh tế của Mỹ.
Ông Bessent khẳng định Tòa án Tối cao Mỹ đã xác nhận Tổng thống có quyền ban hành lệnh cấm vận theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Song song với đó, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ cùng Bộ Thương mại Mỹ cũng đang xem xét các phương án trừng phạt khác dựa trên hệ thống luật thương mại.
Các chuyên gia về luật thương mại nhận định Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) trao cho tổng thống quyền áp đặt các biện pháp cấm vận thương mại. Tuy nhiên, để kích hoạt thẩm quyền này, nhà lãnh đạo Mỹ phải ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và xác định Tây Ban Nha là mối đe dọa “bất thường và đặc biệt” đối với nước Mỹ.
Dù vậy, theo ông Peter Shane – Giáo sư luật tại Đại học New York việc Madrid từ chối cho sử dụng căn cứ không quân trên lãnh thổ của mình để tiến hành tấn công Iran sẽ rất khó bị xem là một “mối đe dọa bất thường và đặc biệt” đối với an ninh quốc gia hay chính sách đối ngoại của Washington.
Chính phủ Tây Ban Nha sau đó kêu gọi Mỹ tôn trọng quyền tự chủ của khu vực doanh nghiệp tư nhân, tuân thủ luật pháp quốc tế cũng như các thỏa thuận thương mại song phương với Liên minh châu Âu. Madrid nhấn mạnh nước này có đủ nguồn lực để giảm thiểu tác động từ bất kỳ biện pháp cấm vận thương mại nào và sẵn sàng hỗ trợ các ngành chịu ảnh hưởng. Đồng thời, Tây Ban Nha khẳng định vẫn kiên định theo đuổi chính sách thúc đẩy thương mại tự do và tăng cường hợp tác kinh tế.
Tây Ban Nha hiện là quốc gia xuất khẩu dầu ô liu lớn nhất thế giới. Nước này cũng cung ứng sang Mỹ nhiều mặt hàng như phụ tùng ôtô, thép và hóa chất. So với không ít quốc gia châu Âu khác, Tây Ban Nha được đánh giá ít chịu tác động hơn trước các cảnh báo áp đặt biện pháp trừng phạt kinh tế từ Donald Trump.
Năm vừa qua, Mỹ tiếp tục duy trì năm thứ tư liên tiếp xuất siêu sang Tây Ban Nha với mức thặng dư 4,8 tỷ USD. Số liệu từ Cục Điều tra Dân số Mỹ cho thấy kim ngạch xuất khẩu của Mỹ đạt 26,1 tỷ USD, cao hơn mức nhập khẩu 21,3 tỷ USD, trong bối cảnh xuất khẩu dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng sang thị trường này tăng nhanh những năm gần đây.
