Giá cả nhu yếu phẩm tăng mạnh cùng triển vọng kinh tế mờ mịt đang khiến người Mỹ, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp, phải thu hẹp chi tiêu.
Hơn một nửa người Mỹ tham gia khảo sát cho biết họ đang chịu áp lực về chi tiêu cho thực phẩm, theo kết quả thăm dò của Trung tâm Nghiên cứu Các vấn đề Công chúng AP-NORC công bố tuần trước. Trong đó, 53% coi đây là gánh nặng “lớn”, 33% đánh giá “nhỏ” và 14% cho rằng không gặp khó khăn.
David Ortega, chuyên gia kinh tế thực phẩm tại Đại học Bang Michigan, nhận xét số liệu này phản ánh sự thất vọng trước những cam kết hạ giá hàng tạp hóa của ông Trump chưa thành hiện thực, cùng với sự bất định về triển vọng kinh tế. “Ngân sách hộ gia đình đang bị bó hẹp, và giá thực phẩm là điều mọi người đặc biệt quan tâm”, ông nói.
AP-NORC lần đầu tiến hành khảo sát về mức độ căng thẳng liên quan đến giá thực phẩm. Tuy vậy, các nghiên cứu gần đây cũng ghi nhận tâm lý lo ngại của người dân về chi phí này, dù tốc độ lạm phát thực phẩm đã hạ nhiệt, theo CNN.
Tháng 6, chỉ số giá thực phẩm tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước, giảm mạnh so với mức đỉnh 9,4% vào năm 2022. Dù vậy, giá một số mặt hàng như trứng, thịt bò, nước cam vẫn tăng nhanh do biến động nguồn cung hoặc thời tiết cực đoan. Bên cạnh đó, thuế quan cũng góp phần đẩy giá trái cây nhập khẩu, đồ hộp và cà phê lên cao.
Mondelez chủ sở hữu các thương hiệu Oreo và Chips Ahoy cho biết lượng tiêu thụ đồ ăn nhẹ, đặc biệt là bánh quy, đang giảm. Doanh thu tại thị trường Bắc Mỹ của hãng đã sụt 3,5% trong quý vừa qua. CEO Dirk van De Put nhận định người tiêu dùng hiện “rất lo lắng” và “thất vọng” trước áp lực lạm phát.
Các nhà hàng cũng đang cảm nhận rõ sức ép này. “Có vẻ như một số nhóm khách hàng, đặc biệt là người thu nhập thấp, đang chịu áp lực lớn”, Adam Rymer Giám đốc Tài chính của Chipotle Mexican Grill nhận định.
Tại McDonald’s, CEO Chris Kempczinski cho biết lượng khách thuộc nhóm thu nhập thấp đã giảm ở mức hai chữ số so với cùng kỳ năm ngoái. Để thu hút họ, các chuỗi đồ ăn nhanh tung ra combo món ăn giá khoảng 5 USD, song nhiều khách vẫn tìm kiếm ưu đãi rẻ hơn. McDonald’s cho hay doanh số món 2,99 USD đang ghi nhận kết quả “đáng khích lệ”.
Taco Bell đã giới thiệu các món giá từ 1–3 USD, thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ ở phân khúc giá rẻ của thương hiệu Tex-Mex này. Trong khi đó, doanh số các mặt hàng đắt tiền hơn như pizza tại Pizza Hut và gà rán tại KFC lại chững lại.
Ngoài ăn uống, nhiều doanh nghiệp cho biết các hộ gia đình thu nhập thấp đang thắt chặt chi tiêu cho du lịch và cả những nhu yếu phẩm như tã lót, nước ngọt, bia. Báo cáo của Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia Mỹ (NRF) cho thấy doanh số bán lẻ tháng 6 giảm lần đầu kể từ tháng 2, với mức sụt giảm gần như ở toàn bộ ngành hàng.
Chủ tịch kiêm CEO Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia Mỹ (NRF) Matthew Shay nhận định việc thông qua “Đạo luật To đẹp” có thể hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, nhưng thuế quan lại là rào cản. “Số liệu tháng 6 cho thấy tình trạng bất định kéo dài về kinh tế, thuế quan và chính sách thương mại đang khiến người tiêu dùng chọn cách ‘chờ và quan sát’ trong quản lý ngân sách gia đình”, ông nói.
Dữ liệu từ Bank of America cho thấy chi tiêu bằng thẻ tín dụng của các hộ gia đình thu nhập thấp đã giảm trong quý II. Theo nhà phân tích Dana Telsey của Telsey Advisory Group, người tiêu dùng hiện cũng không chi mạnh tay cho các dịp mua sắm lớn, chẳng hạn mùa mua sắm cho năm học mới đang diễn ra.
Tập đoàn hàng tiêu dùng nhanh P&G tuần trước đưa ra dự báo thận trọng cho năm tài chính tới, cho rằng người tiêu dùng ở mọi phân khúc thu nhập đều đang thắt chặt chi tiêu trước áp lực từ thuế quan, lãi suất, lạm phát gia tăng và chính sách siết nhập cư.
Kraft Heinz nhà sản xuất thực phẩm đóng gói cũng không kỳ vọng sức mua sẽ cải thiện trong năm nay, đồng thời tập trung giữ giá ở mức thấp và tung ra các lựa chọn tiết kiệm hơn. Trong khi đó, Adidas cho biết sẽ phải cân nhắc kỹ tác động của việc tăng giá nhằm bù đắp chi phí thuế quan.
Trước lo ngại về sức chi tiêu và bất ổn từ thuế quan, nhiều nhà bán lẻ đang cắt giảm lượng hàng dự trữ cho nửa cuối năm. Theo báo cáo NRF công bố cuối tuần trước, nhập khẩu vào Mỹ trong tháng 6 giảm mạnh hơn dự kiến.
Các cảng nằm trong phạm vi thống kê của NRF xử lý 1,96 triệu container tiêu chuẩn 20 feet trong tháng 6, thấp hơn dự báo và giảm 8,4% so với cùng kỳ năm 2024. Với đà này, NRF dự báo tổng khối lượng hàng nhập qua các cảng container lớn của Mỹ trong năm nay có thể thấp hơn 5,6% so với năm 2024.
Jonathan Gold, Phó Chủ tịch NRF phụ trách Chính sách Chuỗi cung ứng và Hải quan, cho rằng sự bất ổn về thuế quan đã làm giảm khả năng dự báo và đặt hàng của các nhà bán lẻ. Ông cảnh báo khi thuế tăng, người tiêu dùng sẽ phải đối mặt với giá cao hơn, ít sự lựa chọn hơn và nguồn cung hạn chế trong mùa mua sắm lễ.
Theo Mark Mason, Giám đốc Tài chính Citigroup, dù sức khỏe tài chính của người tiêu dùng Mỹ vẫn ổn định, họ đang siết chặt hầu bao. Ông dự đoán chi tiêu sẽ còn giảm trong nửa cuối năm khi tác động của thuế quan tiếp tục lan rộng.
