Nếu Jensen Huang phải rời vị trí CEO, Nvidia có thể đối mặt với nguy cơ bị kiện và những thay đổi về hình ảnh công ty. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc nhu cầu đối với chip của hãng sẽ biến mất.
CEO Nvidia Jensen Huang từng nhiều lần chia sẻ mong muốn tiếp tục làm việc cho đến cuối đời. Ông cũng thường xuyên đề cập đến vai trò quan trọng của bản thân trong việc sáng lập và đưa Nvidia trở thành một trong những doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, sau 33 năm dẫn dắt hãng chip Mỹ, Huang đang đứng trước nguy cơ rời vị trí CEO, buộc Nvidia phải tính đến phương án hoạt động mà không có người lãnh đạo lâu năm này.
Những cáo buộc về mối quan hệ ngoài hôn nhân giữa Huang và Alice Huang, nữ doanh nhân bị nghi có liên hệ với tình báo Trung Quốc, có thể đe dọa vị trí lãnh đạo của ông tại Nvidia. Thông tin về cuộc điều tra của Hội đồng quản trị cùng lá thư xin lỗi được cho là do Huang gửi ngày 8/11 đã thu hút sự chú ý lớn từ ngành công nghệ. Nếu ông phải rời chức, Nvidia sẽ đối mặt với sự thay đổi đáng kể ở cấp lãnh đạo, khi thiếu vắng nhân vật có đóng góp quan trọng trong việc xây dựng năng lực điện toán phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ đang tác động sâu rộng đến nền kinh tế toàn cầu.
Cuộc điều tra hiện mới ở giai đoạn đầu, khiến tương lai của Jensen Huang tại Nvidia vẫn chưa thể xác định. Những diễn biến tiếp theo cũng có thể ảnh hưởng đến triển vọng của hãng chip Mỹ.
Theo truyền thông Mỹ, giới chức nước này nghi ngờ Alice Huang, cựu lãnh đạo công ty công nghệ Megaspeed tại Singapore, có liên quan đến hoạt động thu thập tình báo cho Trung Quốc và hỗ trợ chuyển chip Nvidia trái phép sang nước này, vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu. Tối 9/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Cục Điều tra Liên bang (FBI) đang xem xét vụ việc.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc bác bỏ cáo buộc cử điệp viên tiếp cận CEO Nvidia bằng quan hệ tình cảm. Người phát ngôn Quách Gia Côn khẳng định thông tin về chiến dịch tình báo nhằm vào Jensen Huang là vô căn cứ và mang mục đích bôi nhọ Bắc Kinh.
Giới đầu tư lo ngại về tương lai Nvidia trước khả năng Huang rời công ty. Cổ phiếu hãng giảm 4,2% trong phiên 9/11. Trên CNN, Ken Mahoney, CEO Mahoney Asset Management, nhận định sự ra đi của Huang có thể gây bất ổn về chiến lược, văn hóa và quan hệ đối tác, đồng thời khiến cổ phiếu Nvidia chịu thêm áp lực.
Jensen là Nvidia
Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg hơn ba năm trước, Huang từng chia sẻ: “Công ty được xây dựng theo mô hình mà tôi hiểu rõ cách vận hành. Vì vậy, điều quan trọng nhất là tôi vẫn tiếp tục giữ vai trò điều hành”. Kể từ đó, tên tuổi của ông ngày càng gắn liền với Nvidia. Sự bùng nổ nhu cầu chip AI đã đưa vốn hóa doanh nghiệp lên gần 4.300 tỷ USD, chỉ hai năm sau khi vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD.
Huang là một trong những người đồng sáng lập Nvidia vào năm 1993 và liên tục đảm nhiệm vị trí CEO từ khi thành lập. Theo ông, ngay trong giai đoạn lên kế hoạch khởi nghiệp, các nhà đồng sáng lập đã thống nhất giao ông phụ trách điều hành doanh nghiệp và xử lý những công việc nằm ngoài chuyên môn của họ.
Huang thường nhắc lại những lần ông giúp Nvidia vượt qua nguy cơ phá sản. Những câu chuyện này được kể nhiều đến mức thông điệp “Công ty chúng ta chỉ còn 30 ngày trước khi phải ngừng hoạt động” từng trở thành khẩu hiệu quen thuộc của Nvidia, thường xuất hiện ở phần mở đầu các bài thuyết trình.
Theo các lãnh đạo Nvidia, Huang nổi tiếng với phong cách quản lý nghiêm khắc, dễ nổi nóng và không ngại khiển trách nhân viên trước đông người. Tuy nhiên, ông cũng được đánh giá là người có óc hài hước. Bất chấp sự khắt khe trong điều hành, Huang vẫn nhận được sự gắn bó và lòng trung thành từ nhiều nhân viên Nvidia.
Huang luôn tự hào về quãng thời gian lãnh đạo Nvidia lâu hơn nhiều CEO khác. Ông từng nói đùa rằng ngay cả khi thế hệ con cái của các lãnh đạo khác tiếp quản doanh nghiệp, ông vẫn sẽ giữ vị trí đứng đầu Nvidia. Huang cũng từng khẳng định không tin vào việc xây dựng kế hoạch tìm người kế nhiệm.
Hình ảnh và những thành tựu của Huang khiến nhiều người đánh giá ông có khả năng nhận diện xu hướng công nghệ từ rất sớm. Điển hình là năm 2013, ông đã nhìn thấy tiềm năng của bộ xử lý đồ họa (GPU) Nvidia trong việc trở thành nền tảng phát triển trí tuệ nhân tạo, khoảng một thập kỷ trước khi ChatGPT ra mắt.
Dù sự phát triển vượt bậc của Nvidia bắt nguồn từ yếu tố may mắn, tầm nhìn đặc biệt của Huang hay sự kết hợp của cả hai, vai trò của ông đối với thành công của hãng là không thể phủ nhận. Theo Stacy Rasgon, nhà phân tích tại Bernstein Research, cuộc điều tra đang làm dấy lên những tranh luận về tương lai lãnh đạo của một trong những doanh nghiệp quan trọng nhất nước Mỹ, đồng thời giữ vai trò chủ chốt trong sự phát triển ngành AI. Nhận định được ông đưa ra ngày 9/11.
Rủi ro bị kiện
Hội đồng quản trị Nvidia cho biết hiện chưa có bằng chứng cho thấy an ninh quốc gia Mỹ hoặc bí mật của công ty bị xâm phạm. Về phía mình, Jensen Huang cam kết tiếp tục điều hành hãng chip này.
Tuy nhiên, theo Kathy Harrigan, Giáo sư về lãnh đạo doanh nghiệp tại Trường Kinh doanh Columbia, HĐQT Nvidia có trách nhiệm làm rõ toàn bộ vụ việc. Bà cho rằng Huang sẽ phải bị miễn nhiệm nếu cuộc điều tra xác định ông đã tiết lộ thông tin nội bộ của công ty.
Theo Harrigan, dù Jensen Huang và Nvidia chưa công bố kế hoạch tìm người kế nhiệm, một hội đồng quản trị có năng lực cần chuẩn bị sẵn ít nhất hai ứng viên tiềm năng hoặc xác định rõ tiêu chí lựa chọn nhân sự từ bên ngoài khi cần thiết.
HĐQT Nvidia đang đối mặt với tình thế khó xử. Theo Ann Lipton, Giáo sư tại Trường Luật thuộc Đại học Colorado, hội đồng quản trị có trách nhiệm điều tra toàn diện vụ việc. Tuy nhiên, nếu quá trình này phát hiện bằng chứng cho thấy công ty bị thiệt hại, Nvidia có thể đối diện nguy cơ gia tăng các vụ kiện từ cổ đông.
Các cổ đông có thể khởi kiện yêu cầu bồi thường tổn thất do giá cổ phiếu sụt giảm nếu chứng minh được Huang hoặc Nvidia cố tình cung cấp thông tin sai lệch về những rủi ro liên quan. Theo Politico, một vụ kiện thuộc trường hợp này đã được đệ trình lên tòa án tại California.
Hoạt động kinh doanh khó đảo lộn
Dù vậy, Mahoney cho rằng không công ty nào phụ thuộc tuyệt đối vào một cá nhân, kể cả nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng lớn như Jensen Huang. Nếu ông bị miễn nhiệm, Nvidia có thể suy giảm một phần lợi thế cạnh tranh trong dài hạn, nhưng nhu cầu thị trường đối với chip của hãng sẽ không lập tức biến mất.
Mahoney cho rằng Nvidia vẫn có thể tiếp tục phát triển khi không còn Huang điều hành, tương tự Apple sau thời kỳ Steve Jobs. Theo ông, vị thế cạnh tranh của Nvidia được xây dựng từ nhiều yếu tố, không chỉ nhờ một nhà lãnh đạo. Thách thức lớn nhất là liệu người kế nhiệm có đủ tầm nhìn chiến lược, khả năng nhận định xu hướng như Huang và biết cách đưa công ty vượt qua những thời điểm khó khăn hay không.
Các chuyên gia phân tích khác cũng cho rằng cuộc điều tra có thể gây xáo trộn cho Nvidia và các doanh nghiệp trong ngành trong ngắn hạn, nhưng khó tác động nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của hãng.
Brian Colello, nhà phân tích cổ phiếu cấp cao tại Morningstar, đánh giá các tập đoàn lớn sử dụng chip và phần mềm Nvidia để phát triển AI và phục vụ trung tâm dữ liệu khó có khả năng cắt giảm mạnh chi tiêu chỉ vì chưa rõ ai sẽ tiếp quản vị trí CEO của hãng.
Tuy nhiên, Huang giữ vai trò quan trọng trong việc thu xếp nguồn vốn phát triển hạ tầng AI, qua đó giúp các doanh nghiệp có đủ tài chính để mua chip Nvidia. Theo Colello, nếu Huang không còn tham gia thúc đẩy những thỏa thuận như vậy, chi phí huy động vốn cho các dự án đầu tư trong tương lai có thể gia tăng.
