Thị trường chứng khoán Mỹ ghi nhận một năm 2025 kém nổi bật so với phần còn lại của thế giới điều hiếm thấy khi Phố Wall có hiệu suất thấp hơn mặt bằng toàn cầu. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lo ngại định giá cổ phiếu ở mức cao, những bước tiến mạnh mẽ của công nghệ AI tại Trung Quốc, cùng các chính sách kinh tế mang tính cực đoan của ông Donald Trump, khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn.
Tính đến ngày 29/12, chỉ số S&P 500 tăng 17,4% trong năm 2025, trong khi chỉ số MSCI All Country World ex-US – phản ánh diễn biến thị trường bên ngoài nước Mỹ tăng tới 29%, tạo ra mức chênh lệch lớn nhất kể từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009.
Dù làn sóng AI đã giúp Phố Wall phục hồi sau đợt bán tháo mạnh do “ngày giải phóng” thuế quan của Tổng thống Trump hồi tháng 4, nhưng những hệ lụy kéo dài từ cuộc chiến thương mại cùng lo ngại định giá quá cao của nhóm cổ phiếu công nghệ Mỹ đang khiến không ít nhà đầu tư đặt dấu hỏi về vai trò dẫn dắt lâu nay của thị trường Mỹ.
“Cổ phiếu Mỹ hiện đắt đỏ hơn nhiều thị trường khác, dư địa tăng trưởng có thể bị hạn chế và danh mục của nhà đầu tư đang tập trung quá lớn vào Mỹ,” ông Matthew Beesley, CEO Jupiter Asset Management, nhận định. Theo ông, chiến lược cho năm 2026 có thể tóm gọn là “đầu tư vào bất cứ nơi nào ngoài nước Mỹ”, đồng thời cho rằng đây là thời điểm phù hợp để hướng sự chú ý tới những thị trường còn ít được quan tâm.
Các chỉ số chứng khoán tại Trung Quốc, Nhật Bản, Đức và Anh đều tăng mạnh hơn S&P 500, khi những thị trường từng bị “lãng quên” bất ngờ bứt phá. Trong khi đó, chỉ số MSCI các thị trường mới nổi tăng gần 30%, nhờ đồng USD suy yếu.
“Có nhu cầu đa dạng hóa rủi ro,” bà Niamh Brodie-Machura, Giám đốc đầu tư cổ phiếu tại Fidelity International, cho biết. Theo bà, sau những biến động lớn trong năm qua, nhiều nhà đầu tư đang xem xét lại việc phân bổ danh mục sang các thị trường khác.
Chứng khoán Mỹ tụt lại phía sau thế giới năm 2025
Chênh lệch hiệu suất giữa S&P 500 và MSCI thế giới
Châu Á nổi lên như khu vực có hiệu quả đầu tư vượt trội nhất, phần nào nhờ cú hích từ startup Trung Quốc DeepSeek. Doanh nghiệp này đã làm thị trường bất ngờ khi trình làng mô hình AI đủ sức cạnh tranh với các tên tuổi lớn của Mỹ vào tháng 1. Diễn biến đó giúp MSCI Trung Quốc tăng 29%, trong khi chỉ số Hang Seng tại Hồng Kông tăng gần 28%.
Biến động gây chú ý nhất thuộc về Nvidia, khi cổ phiếu tập đoàn chip Mỹ này giảm 17% chỉ trong một phiên, sau khi DeepSeek công bố mô hình AI có chất lượng tương đương đối thủ Mỹ nhưng chi phí thấp hơn đáng kể. Sự kiện này làm dấy lên hoài nghi trong giới đầu tư về việc liệu có còn cần thiết phải chi hàng tỷ USD cho hạ tầng AI hay không.
Dù Nvidia đã lấy lại đà tăng và trở thành doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới chạm mốc vốn hóa 5.000 tỷ USD vào tháng 10, lo ngại rằng cổ phiếu AI bị định giá quá cao vẫn bao trùm thị trường Mỹ, kéo theo làn sóng bán tháo mạnh trong tháng 11.
“Nguyên nhân khiến sự hứng khởi với cổ phiếu Mỹ suy giảm chính là ‘ngày DeepSeek’ vào tháng 1/2025,” bà Helen Jewell, Giám đốc đầu tư tại BlackRock, cho biết. “Thời điểm đó, nhà đầu tư mới nhận ra rằng việc phân bổ quá nhiều vốn vào thị trường Mỹ không phải là chiến lược xây dựng danh mục hợp lý.”
Tâm lý nhà đầu tư toàn cầu trong năm nay cũng trở nên tích cực hơn đối với cổ phiếu Trung Quốc. Ông Mislav Matejka, Trưởng chiến lược cổ phiếu toàn cầu và khu vực châu Âu tại JPMorgan, cho biết ngân hàng này đã điều chỉnh chiến lược theo hướng tăng tỷ trọng thị trường Trung Quốc, khi các tín hiệu phục hồi của nền kinh tế ngày càng rõ nét.
Tại Hàn Quốc, thị trường chứng khoán ghi nhận mức tăng bùng nổ, với chỉ số Kospi leo hơn 75%. Hai doanh nghiệp dẫn đầu là Samsung và SK Hynix lần lượt ghi nhận mức tăng giá cổ phiếu lên tới 124% và 268%. Ở châu Âu, thị trường cũng được hỗ trợ bởi kỳ vọng tăng trưởng kinh tế, trong bối cảnh Đức dự kiến triển khai mạnh mẽ gói kích thích tài khóa quy mô lớn vào năm tới.
Chỉ số DAX của Đức đạt hiệu suất vượt trội so với S&P 500, trong khi đà tăng trưởng kinh tế khả quan đã giúp chỉ số Ibex 35 của Tây Ban Nha tăng 48% và Athex của Hy Lạp tăng 44%.
“Suốt nhiều năm, thị trường Mỹ gần như là lựa chọn đầu tư duy nhất,” ông Matejka nhận xét. “Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay cho thấy nhà đầu tư cần chuẩn bị cho một giai đoạn mở rộng dòng vốn sang các thị trường quốc tế.”
