Nhiều thành viên đảng Cộng hòa tỏ ra bất ngờ khi Tổng thống Trump kết thúc chiến dịch vận động bầu cử giữa kỳ bằng bài phát biểu dành lời ca ngợi cho dự án cải tạo Hồ Phản chiếu.
Chiều 2/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump có bài phát biểu tại Đài tưởng niệm Lincoln ở thủ đô Washington, địa điểm được đánh giá là lý tưởng để khép lại chiến dịch vận động cử tri trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11. Các quan chức Nhà Trắng giới thiệu sự kiện này là “đòn chốt hạ”, nối tiếp lịch trình vận động dày đặc của ông tại nhiều bang trước ngày bỏ phiếu.
Tuy nhiên, trên sân khấu trước Hồ Phản chiếu, ông Trump lại tập trung nói về một chủ đề hoàn toàn không liên quan: những đường ống rỉ sét.
Giơ cao các bức ảnh chụp hạ tầng xuống cấp bên dưới hồ, ông cho biết hệ thống đường ống đã quá cũ và hư hỏng nặng. Ông nói những đường ống này đã được thay thế bằng các ống hoàn toàn mới.
Trong bài phát biểu kéo dài 53 phút, Tổng thống Mỹ liệt kê nhiều công trình xây dựng, cải tạo do ông trực tiếp chỉ đạo trong nhiệm kỳ hai. Ông nói về việc xóa hình vẽ bậy, trùng tu đài phun nước và di tích, cùng việc trải lại thảm cỏ tại Quảng trường Quốc gia (National Mall), nhưng không đề cập những vấn đề thiết thực với cử tri ngay trước ngày bỏ phiếu.
Ông Trump ví cỏ cây cũng có sự sống như con người, đồng thời cho rằng thảm cỏ trước Nhà Trắng từng có chất lượng rất kém trong nhiều năm, song nay đã trở nên đẹp mắt.
Đảng Cộng hòa hứng chịu cú sốc lớn
Các chiến lược gia đảng Cộng hòa những ngày qua ngày càng bất an trước nguy cơ thất bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Họ hy vọng bài phát biểu khép lại chiến dịch của Tổng thống Trump sẽ củng cố tinh thần các ứng viên cùng đảng và thúc đẩy cử tri đi bỏ phiếu.
Thế nhưng, nhiều người, trong đó có một số cố vấn Nhà Trắng, đã bày tỏ sự thất vọng và sửng sốt khi ông bỏ lỡ cơ hội nhấn mạnh những vấn đề kinh tế cốt lõi được cử tri đặc biệt quan tâm.
Khi được Wall Street Journal hỏi ý kiến về bài phát biểu, một trợ lý thân cận với Tổng thống, yêu cầu giấu tên, chỉ phản hồi bằng biểu tượng cảm xúc úp mặt thể hiện sự thất vọng.
Một chiến lược gia lâu năm của đảng Cộng hòa đánh giá sự kiện có bối cảnh lý tưởng nhưng thông điệp lại không phù hợp. Trong khi đó, một quan chức chiến dịch cho rằng nếu đảng mất quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, tình trạng tảo xanh làm đục Hồ Phản chiếu sẽ chỉ là mối lo nhỏ nhất của họ.
Theo hạ nghị sĩ Cộng hòa sắp nghỉ hưu Don Bacon, Tổng thống Trump từ lâu đã có phong cách phát biểu ngẫu hứng, ít tuân theo thông điệp truyền thông. Ông Bacon từng mong Tổng thống tập trung vào các thành tựu nổi bật như giảm thuế và an ninh biên giới để tranh thủ sự ủng hộ của cử tri vào phút chót. Tuy nhiên, ông thất vọng vì những chủ đề này chỉ được nhắc đến sơ lược trong bài phát biểu.
Thiếu vắng thông điệp chính trị
Sau bài phát biểu, một số cố vấn của Tổng thống Trump tìm cách giải thích rằng đây không phải thông điệp khép lại chiến dịch. Tuy nhiên, chỉ một ngày trước, các quan chức cấp cao Nhà Trắng đã định hướng truyền thông ngược lại tại cuộc họp báo, khẳng định bài phát biểu sẽ là thông điệp cuối cùng gửi đến cử tri, đồng thời là dịp để Tổng thống nêu bật những thành tựu của đảng Cộng hòa.
Ông Trump từ lâu xem việc chỉnh trang Washington là một trong những di sản đáng tự hào nhất của mình. Ông cũng khẳng định với các cố vấn rằng hoạt động này sẽ góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc.
Dù được các trợ lý khuyên chuyển trọng tâm sang những chủ đề khác, Tổng thống Trump vẫn giữ lựa chọn của mình vì tin rằng vấn đề này sẽ thu hút cử tri. Tuy nhiên, các cuộc thăm dò cho thấy phần lớn người Mỹ không tán thành những dự án xây dựng của ông, trong khi đa số cử tri Cộng hòa vẫn nhìn nhận tích cực.
Phát biểu ngày 2/11, Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum cho rằng ông Trump vốn là một nhà thầu xây dựng nên khó có thể ngồi yên mà không triển khai các công trình.
Theo kế hoạch ban đầu, ông Trump sẽ dành cả ngày 2/11 cho hai cuộc vận động lớn, tiếp nối nỗ lực suốt một tháng nhằm thúc đẩy nhóm cử tri bảo thủ nòng cốt đi bỏ phiếu. Tuy nhiên, vào phút cuối, Tổng thống điều chỉnh lịch trình, chỉ tham gia hai sự kiện qua hình thức trực tuyến và tới phát biểu tại Đài tưởng niệm Lincoln. Các nguồn tin thân cận cho biết ông đã ấp ủ dự định này trong nhiều tuần.
Đội mũ lưỡi trai trắng có chữ USA, ông Trump phát biểu gần một giờ trước số ít người có mặt, gồm vài nhân viên Cục Công viên Quốc gia và các phóng viên.
Đứng cạnh bức ảnh lớn về Hồ Phản chiếu với dòng chữ “Đã trở lại và đẹp chưa từng thấy!”, Tổng thống lặp lại những cử chỉ quen thuộc trong các buổi vận động tranh cử. Tuy nhiên, những tràng pháo tay thường thấy đã nhường chỗ cho sự yên lặng, khi các lối đi bộ quanh hồ bị phong tỏa để bảo đảm an ninh.
Tổng thống dành rất ít thời gian nói về cuộc bầu cử, sau đó chuyển sang công kích các ứng viên đảng Dân chủ và gọi họ là “những kẻ cực đoan”.
Đầu năm nay, ông Trump yêu cầu đại tu Hồ Phản chiếu, cam kết hoàn thành nhanh hơn và với chi phí thấp hơn bất kỳ ai. Tuy nhiên, tình trạng tảo xanh lan rộng đã khiến kế hoạch mở cửa hồ đúng dịp kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ không thành hiện thực.
Tổng thống còn cáo buộc có người cố tình rạch hỏng lớp lót mới, vốn được sơn màu “xanh cờ Mỹ” theo chỉ đạo của ông. Cáo buộc này sau đó bị bác bỏ, trong khi nhà thầu thừa nhận có sai sót về chuyên môn.
Trong lúc giới thiệu lớp phủ mới ở đáy hồ, Tổng thống quay sang hỏi liệu có ai đang giữ những bức ảnh hay không. Một trợ lý lập tức mang xấp ảnh lên bục. Ông Trump lần lượt giơ từng tấm để giải thích về hệ thống đường ống và khu thảm cỏ mới mà ông nói là vừa bị phá hoại.
Ông Trump xem việc đại tu hồ là một phần trong kế hoạch tổng thể nhằm khôi phục vị thế nước Mỹ.
Khép lại bài phát biểu, ông cho rằng trong suốt 4 năm, nước Mỹ từng bị cả thế giới chế giễu và xem như những kẻ ngốc. Theo ông, từ quốc vương, nữ hoàng đến tổng thống, thủ tướng đều từng cười nhạo nước Mỹ, nhưng giờ đây họ không còn dám làm vậy.
