Bài phát biểu đầu tiên của Kevin Warsh tại Jackson Hole có thể được ghi nhớ không phải vì những tín hiệu về chính sách lãi suất trong ngắn hạn, mà bởi cách ông định hình vai trò của Fed trước những thay đổi của nền kinh tế.
Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát biểu tại Jackson Hole
Kevin Warsh có bài phát biểu đầu tiên tại hội nghị thường niên của các ngân hàng trung ương ở Jackson Hole trên cương vị tân Chủ tịch Fed. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh ông phải đối mặt với hàng loạt kỳ vọng lớn và khác biệt. Tuy nhiên, với phần trình bày thuyết phục kéo dài khoảng 30 phút, ông đã phần nào giải tỏa những hoài nghi khi đề cập khéo léo cả các vấn đề cấp thời lẫn định hướng dài hạn.
Đây là tín hiệu tích cực. Truyền thông và thị trường lại dành nhiều sự chú ý cho phần không phải trọng tâm chính của bài phát biểu.
Trước bài phát biểu ngày 28/8, Kevin Warsh đứng trước một nhiệm vụ không hề đơn giản. Ông phải đưa ra thông điệp đủ cân bằng để giải đáp những hoài nghi về cách Fed sẽ ứng phó với các biến chuyển của nền kinh tế dưới sự lãnh đạo của mình.
Song song với đó, Warsh cũng cần bảo đảm bài phát biểu phù hợp với định hướng của hội nghị Jackson Hole. Khi đổi mới sáng tạo được chọn làm chủ đề năm nay, ông phải làm rõ những vấn đề dài hạn có ảnh hưởng lớn đến triển vọng kinh tế và hiệu quả thực thi chính sách của Fed.
Dù ông Warsh đã công bố nhiều bài viết và tham gia không ít phiên điều trần trước Quốc hội, một số nhà bình luận tại Phố Wall vẫn cho rằng chưa có đủ cơ sở để xác định Fed sẽ phản ứng như thế nào dưới sự lãnh đạo của ông. Giới đầu tư không chỉ muốn hiểu rõ cách tiếp cận chính sách của tân Chủ tịch Fed, mà còn chờ đợi đánh giá của ông về tình hình kinh tế hiện tại và những tín hiệu định hướng cho giai đoạn tới.
Yêu cầu này càng trở nên thách thức trong bối cảnh áp lực lạm phát đang nhận được nhiều sự chú ý hơn trong những tuần gần đây.
Dù chưa thực sự tập trung đúng vào vấn đề cốt lõi, những ý kiến chỉ trích cách Fed phản ứng và truyền đạt định hướng chính sách tương lai vẫn có cơ sở để lý giải. Trong nhiều năm, thị trường đã quen với một Fed luôn nhấn mạnh nguyên tắc “phụ thuộc vào dữ liệu”, thường xuyên đưa ra phát biểu và chủ động phát tín hiệu về các bước đi chính sách tiếp theo.
Hệ quả là tình trạng mà Kevin Warsh cùng nhiều người khác không mong muốn: thị trường liên tục quan sát Fed để tìm kiếm cơ hội giao dịch kế tiếp. Theo cách diễn đạt của ông Warsh, Fed dần bị đẩy vào vai trò “trọng tài” thay vì trực tiếp “tham gia trận đấu”.
Ông Warsh cũng có thêm những lý do để tập trung vào chủ đề cốt lõi của hội nghị Jackson Hole.
Thế giới đang trải qua một giai đoạn chuyển đổi mang tính lịch sử, được thúc đẩy bởi làn sóng đổi mới sáng tạo cùng ảnh hưởng ngày càng lớn của các yếu tố địa chính trị đối với nền kinh tế.
Hai yếu tố khác cũng khiến việc xem xét các vấn đề dài hạn trở nên cấp thiết hơn.
Thứ nhất là cách điều hành của người tiền nhiệm Jay Powell, người chủ yếu tập trung xử lý những vấn đề trước mắt trong suốt nhiệm kỳ của mình.
Thứ hai là sự cần thiết phải xây dựng một tầm nhìn dài hạn đóng vai trò như “ngôi sao Bắc Đẩu” (North Star), qua đó tạo định hướng chung và từng bước thu hẹp những bất đồng sâu sắc trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).
Trước những áp lực đó, ông Warsh đã đưa ra đánh giá về tình hình kinh tế hiện nay, mức độ cân bằng giữa các rủi ro liên quan đến hai mục tiêu của Fed là tối đa hóa việc làm và duy trì ổn định giá cả. Ông cũng tái khẳng định cam kết sử dụng chỉ số giá Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) làm thước đo lạm phát trọng tâm của ngân hàng trung ương.
Đây là phần nhận được nhiều sự quan tâm nhất từ giới truyền thông và thể hiện quan điểm tương đối “diều hâu” của ông Warsh.
Kevin Warsh tiếp tục khẳng định định hướng chính sách tương lai (forward guidance) đã “hoàn thành vai trò của mình” và có thể tạo ra hiệu ứng “phòng gương” (hall of mirrors), trong đó Fed và thị trường liên tục phản chiếu, củng cố những tín hiệu tương tự từ phía bên kia.
Ông đồng thời nhắc lại sai lầm chính sách nghiêm trọng của Fed trong giai đoạn 2021–2022. Những tín hiệu định hướng không phù hợp trước đó đã khiến ngân hàng trung ương phản ứng chậm hơn cần thiết, góp phần để lạm phát tiêu dùng tăng lên trên 9%.
Hệ quả là sức mua và khả năng trang trải chi phí của người dân bị suy giảm nghiêm trọng, trong khi những tác động tích tụ từ cú sốc lạm phát đó vẫn kéo dài đến hiện nay.
Tuy nhiên, xét trên toàn bộ nội dung, trọng tâm quan trọng nhất của bài phát biểu lại nằm ở những vấn đề mà làn sóng đổi mới sáng tạo hiện nay đặt ra đối với nền kinh tế và hiệu quả điều hành chính sách. Một trong số đó là vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) như một “yếu tố sản xuất mới”.
Dù không nhận được nhiều sự quan tâm từ truyền thông, đây lại là phần hấp dẫn và quan trọng nhất trong bài phát biểu. Những vấn đề được ông Warsh đề cập có ảnh hưởng sâu rộng đến cách nền kinh tế vận hành, định hướng phát triển của chính sách tiền tệ và các rủi ro đe dọa sự ổn định tài chính.
Nhìn chung, ông Warsh đã đưa ra một “bài học mẫu” về nghệ thuật truyền đạt chính sách của ngân hàng trung ương trong một giai đoạn mang tính bước ngoặt.
Ông Warsh đã đáp ứng nhu cầu trước mắt của thị trường khi làm rõ hơn cách Fed có thể phản ứng trước những biến động của nền kinh tế. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là ông đã đưa các chuyển dịch dài hạn về năng suất và trí tuệ nhân tạo (AI) vào trọng tâm thảo luận.
Nếu thị trường có thể nhìn xa hơn những tiêu đề mang tính thời điểm và tập trung nhiều hơn vào các thay đổi chiến lược đang diễn ra, Jackson Hole 2026 có thể được ghi nhớ như dấu mốc Fed bắt đầu trở lại vai trò dẫn dắt các cuộc thảo luận kinh tế hướng tới tương lai, thay vì chỉ chạy theo những dữ liệu mới nhất.
