Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế 100% lên một số loại dược phẩm nhập khẩu, đồng thời cắt giảm 50% thuế đối với các sản phẩm có chứa thép, nhôm và đồng.
Sắc lệnh điều chỉnh thuế đối với các mặt hàng liên quan được ông Donald Trump ban hành ngày 2/4, nhằm bù đắp phần hụt thu từ các loại thuế từng áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) nhưng đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ vào tháng 2.
Trong báo cáo tổng kết cuộc điều tra an ninh quốc gia liên quan đến dược phẩm nhập khẩu, Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng các công ty dược nắm giữ bằng sáng chế ở nước ngoài cần ký kết thỏa thuận với chính phủ Mỹ nhằm giảm giá thuốc kê đơn, đồng thời cam kết đưa hoạt động sản xuất trở lại Mỹ.
Các doanh nghiệp buộc phải đáp ứng đồng thời cả hai yêu cầu để được miễn hoàn toàn thuế quan. Trường hợp chỉ dịch chuyển một phần hoạt động sản xuất sang Mỹ, họ vẫn sẽ bị áp thuế nhập khẩu ở mức 20%. Những bên không thực hiện đầy đủ hai điều kiện này sẽ phải đối mặt với mức thuế lên tới 100%.
Đối với các tập đoàn dược phẩm lớn, thời hạn tuân thủ là 120 ngày trước khi mức thuế 100% được áp dụng. Trong khi đó, các nhà sản xuất quy mô nhỏ sẽ có 180 ngày để hoàn tất các yêu cầu.
Chính sách thuế đối với dược phẩm dự kiến sẽ áp dụng một số ngoại lệ nhất định. Cụ thể, mức thuế nhập khẩu với các loại thuốc có thương hiệu sẽ được khống chế ở ngưỡng 15% theo các hiệp định thương mại với Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ. Mỹ và Anh đã đạt được thỏa thuận riêng, theo đó dược phẩm sản xuất tại Anh sẽ được hưởng mức thuế 0% trong tối thiểu ba năm, đổi lại phía Anh sẽ tăng cường hoạt động sản xuất tại Mỹ.
Ông Neil Bradley, Giám đốc phụ trách chính sách của Phòng Thương mại Mỹ, cảnh báo rằng chính sách thuế mới trong lĩnh vực dược phẩm có thể khiến giá thuốc tiếp tục leo thang. Theo ông, việc áp dụng một hệ thống thuế quan mới với cấu trúc phức tạp sẽ làm gia tăng chi phí y tế, qua đó tạo thêm áp lực tài chính đối với các hộ gia đình tại Mỹ.
Trong một sắc lệnh riêng, ông Trump quyết định hạ một nửa mức thuế, còn 25% đối với nhiều mặt hàng có chứa thép, nhôm và đồng. Đồng thời, các sản phẩm có tỷ lệ kim loại thấp (dưới 15% theo trọng lượng) sẽ được miễn thuế hoàn toàn. Quy định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 6/4.
Đối với các kim loại cơ bản như thép, nhôm và đồng, thuế nhập khẩu vẫn được duy trì ở mức 50%. Tuy nhiên, điểm thay đổi là cách tính thuế sẽ dựa trên giá bán tại thị trường Mỹ, thay vì giá trị nhập khẩu do doanh nghiệp khai báo, vốn thường bị đánh giá là thấp hơn giá thực tế.
Việc điều chỉnh chính sách thuế đối với kim loại được đưa ra nhằm giúp các nhà nhập khẩu dễ dàng hơn trong việc xác định tỷ lệ kim loại trong hàng loạt sản phẩm khác nhau, từ linh kiện máy kéo đến bồn rửa inox hay thiết bị đường sắt khi kê khai thuế. Theo quy định mới, những mặt hàng có hàm lượng kim loại dưới 15% theo trọng lượng chẳng hạn như hộp chỉ nha khoa có lưỡi cắt thép nhỏ sẽ được miễn áp thuế.
Nhà Trắng cho biết sẽ hạ thuế đối với một số thiết bị công nghiệp và hệ thống lưới điện sử dụng nhiều kim loại xuống còn 15%, thay vì mức 50% hiện tại, kéo dài đến năm 2027. Động thái này nhằm thúc đẩy mở rộng sản xuất công nghiệp cũng như phát triển các trung tâm dữ liệu.
Ông Philip Bell, người đứng đầu Hiệp hội Các nhà sản xuất Thép, đánh giá tích cực khi cho rằng chính quyền đã có bước điều chỉnh hợp lý đối với danh mục hàng hóa kim loại cũng như cách xác định giá tính thuế. Theo ông, cách làm này giúp việc áp thuế trở nên chuẩn xác hơn, vừa hỗ trợ ngành thép Mỹ phục hồi, vừa không gây ảnh hưởng đến các mục tiêu kinh tế lớn hơn.
Các thay đổi liên quan đến thuế nhập khẩu dược phẩm và kim loại của Tổng thống Trump được đưa ra đúng một năm sau tuyên bố “Ngày Giải phóng”, khi ông áp mức thuế đối ứng từ 10% đến 50% với hàng hóa từ nhiều quốc gia. Quyết định này đã dẫn đến các biện pháp đáp trả từ Trung Quốc, kéo theo nhiều vòng đàm phán thương mại với các đối tác và hàng loạt vụ kiện từ phía doanh nghiệp nhập khẩu.
Vào tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ kết luận rằng các biện pháp thuế được áp dụng theo IEEPA là trái luật, buộc Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ phải xây dựng kế hoạch hoàn trả khoảng 166 tỷ USD tiền thuế đã thu trong vòng một năm.
Ngày 2/4, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer ca ngợi các mức thuế viện dẫn theo IEEPA là một “công cụ thiết lập lại” đối với hệ thống thương mại toàn cầu đang gặp trục trặc. Ông cho rằng chính sách này đã thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà máy tại Mỹ, đồng thời tạo áp lực khiến các đối tác thương mại phải nhượng bộ nhằm hỗ trợ hàng xuất khẩu của nước này.
Những kết quả tích cực nhất vẫn còn ở phía trước, khi chương trình thuế quan của Tổng thống Trump góp phần thúc đẩy sản xuất trong nước, nâng mức lương cho người lao động và củng cố các chuỗi cung ứng thiết yếu. Ông nói.
