Trong trường hợp Tòa án Tối cao không thay đổi phán quyết của Tòa phúc thẩm về thuế nhập khẩu, ông Trump cho rằng những thỏa thuận hiện tại có thể bị vô hiệu.
Ngày 3/9, tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ yêu cầu Tòa án Tối cao xem xét đảo ngược phán quyết tuần trước của Tòa Phúc thẩm Liên bang khu vực Washington, vốn cho rằng phần lớn mức thuế nhập khẩu mà ông áp dụng là bất hợp pháp. Ông đồng thời cảnh báo, trong trường hợp thất bại, nhiều thỏa thuận thương mại có thể bị hủy bỏ.
Ông Trump cho biết: “Chúng ta đã đạt được thỏa thuận với Liên minh châu Âu (EU), theo đó họ sẽ đầu tư gần 1.000 tỷ USD vào Mỹ. Họ hoàn toàn hài lòng với điều này và mọi thỏa thuận đều đã hoàn tất. Tuy nhiên, tôi cho rằng có khả năng chúng ta sẽ phải hủy bỏ chúng.” Đến nay, Mỹ đã ký kết các thỏa thuận thương mại với nhiều đối tác, bao gồm EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Anh, Việt Nam và Indonesia.
Đây là lần đầu tiên Tổng thống Mỹ đề cập khả năng các thỏa thuận thương mại có thể bị hủy bỏ nếu Tòa án Tối cao giữ nguyên phán quyết của Tòa Phúc thẩm. Ông Trump cảnh báo rằng việc bãi bỏ thuế nhập khẩu sẽ gây tốn kém lớn, mặc dù các chuyên gia thương mại khẳng định khoản thuế này thực chất do doanh nghiệp nhập khẩu tại Mỹ gánh chịu chứ không phải nhà sản xuất nước ngoài. Các nhà kinh tế cũng lưu ý mức thuế có nguy cơ thổi bùng lạm phát tại Mỹ.
Ông Trump phát biểu: “Nước Mỹ có cơ hội để trở nên thịnh vượng vượt ngoài tưởng tượng, nhưng cũng có khả năng rơi vào khó khăn. Nếu chúng tôi thua trong vụ kiện này, thiệt hại đối với đất nước sẽ vô cùng lớn.”
Tuần trước, Tòa Phúc thẩm ra phán quyết rằng việc ông Trump áp thuế đối ứng lên các đối tác thương mại, cũng như những mức thuế đã áp trước đó với Trung Quốc, Canada và Mexico, là trái luật do viện dẫn Đạo luật Quyền Kinh tế Khẩn cấp (IEEPA). Tuy vậy, phán quyết này không áp dụng đối với thuế nhôm, thép và ôtô, vì các loại thuế này được ban hành dựa trên một đạo luật khác.
Giới phân tích cho rằng phát biểu mới nhất của ông Trump nhằm gây sức ép lên Tòa án Tối cao, với lập luận việc bãi bỏ thuế nhập khẩu sẽ tạo cú sốc kinh tế nghiêm trọng. Dù vậy, Ryan Majerus – cựu quan chức thương mại cấp cao của Mỹ – lưu ý rằng các thỏa thuận Mỹ ký với EU và các đối tác khác vốn chỉ là khung thỏa thuận có thể điều chỉnh, chứ chưa phải hiệp định thương mại toàn diện. Ông nhận xét: “Tuyên bố của Tổng thống hôm nay phản ánh nỗ lực tối đa hóa lợi thế đàm phán của Mỹ.”
Theo giới chuyên gia pháp lý và thương mại, việc các thẩm phán do đảng Cộng hòa bổ nhiệm chiếm đa số tại Tòa án Tối cao có thể tạo lợi thế cho ông Trump trong việc bảo vệ ít nhất một phần thuế quan. Tuy nhiên, họ cũng khẳng định rất khó đưa ra dự báo chính xác, bởi tình huống này chưa từng xảy ra trước đây.
