Lộ trình Forex A–Z, ở bài trước, trader đã hiểu spread là chi phí chênh lệch giữa giá mua và giá bán. Tuy nhiên, khi giao dịch thực tế, trader sẽ thấy một điều rõ ràng: spread không phải lúc nào cũng giống nhau.
Có tài khoản mà spread gần như không đổi. Có tài khoản mà spread thay đổi theo từng thời điểm thị trường. Từ đó xuất hiện hai khái niệm: spread cố định và spread thả nổi.
Nếu không hiểu rõ hai khái niệm này, trader sẽ gặp các tình huống như:
– Lệnh vừa mở đã âm nhiều hơn bình thường
– Giá đi đúng hướng nhưng lệnh không có lãi
– Stop loss bị kích hoạt dù giá trên biểu đồ chưa chạm
Những tình huống này không đến từ phân tích sai, mà đến từ việc chưa hiểu cách spread đang được áp dụng. Bài này chỉ tập trung làm rõ hai vấn đề: vì sao tồn tại spread cố định và spread thả nổi, và chúng ảnh hưởng trực tiếp thế nào đến giao dịch.
Bài trước: Spread là gì?
1. Spread cố định và spread thả nổi trong Forex là gì?
Cả spread cố định và spread thả nổi đều là spread, tức là chênh lệch giữa giá Bid và giá Ask tại thời điểm giao dịch. Không có loại nào là phí bổ sung ngoài spread.
Sự khác nhau nằm ở cách spread thay đổi theo điều kiện thị trường.
- Spread cố định là mức chênh lệch giữa giá mua và giá bán được giữ tương đối ổn định trong phần lớn thời gian giao dịch. Khi quan sát bảng giá, spread thường xoay quanh một mức quen thuộc và ít thay đổi khi thị trường ở trạng thái bình thường.
- Spread thả nổi là mức chênh lệch giữa giá mua và giá bán thay đổi liên tục theo thanh khoản và mức độ biến động của thị trường. Khi điều kiện thị trường thay đổi, spread cũng thay đổi theo.
Hai cách thể hiện này tồn tại vì thị trường Forex không có thanh khoản và biến động cố định. Có thời điểm thị trường rất sôi động, nhiều người mua bán, mức cạnh tranh giá cao. Cũng có thời điểm thị trường mỏng, ít đối ứng, rủi ro khớp lệnh tăng. Broker có thể lựa chọn giữ spread ổn định hơn hoặc để spread phản ánh trực tiếp những thay đổi đó.
2. Spread cố định: Cách hoạt động, ưu và nhược điểm
Với spread cố định, broker duy trì mức chênh lệch giữa Bid và Ask quanh một giá trị nhất định trong điều kiện giao dịch thông thường. Khi quan sát bảng giá, chi phí spread ít thay đổi ngay cả khi thị trường có dao động nhẹ.
Spread cố định không làm cho thị trường ít biến động hơn. Giá vẫn thay đổi theo cung cầu. Sự khác biệt nằm ở việc con số spread hiển thị cho trader ổn định hơn, giúp việc ước lượng chi phí dễ dàng hơn.
Ưu điểm
Spread cố định giúp trader dự đoán được chi phí ngay khi chuẩn bị vào lệnh. Trader có thể biết lệnh sẽ âm bao nhiêu khi vừa mở và cần giá đi thêm bao nhiêu để đạt trạng thái hòa vốn.
Do chi phí ít thay đổi, việc theo dõi kết quả lệnh trở nên rõ ràng hơn, đặc biệt với người mới.
Nhược điểm
Spread cố định thường không đạt mức thấp nhất khi thị trường có thanh khoản rất tốt. Vì phải duy trì ổn định trong nhiều trạng thái thị trường khác nhau, mức spread này thường được đặt ở mức trung bình.
Ngoài ra, sự thay đổi điều kiện thị trường không thể hiện rõ qua spread. Khi thị trường trở nên nhạy cảm, trader có thể không nhận ra điều này chỉ bằng cách quan sát chi phí.
3. Spread thả nổi: Đặc điểm và rủi ro cần biết
Đặc điểm của spread thả nổi
Spread thả nổi thay đổi theo điều kiện thị trường. Đây là điểm khác biệt “một dòng” nhưng ảnh hưởng mạnh đến trải nghiệm giao dịch:
- Khi thanh khoản tốt (nhiều người mua bán, mức cạnh tranh giá cao): Bid–Ask gần nhau hơn → spread hẹp.
- Khi thanh khoản kém hoặc biến động tăng (ít đối ứng, rủi ro khớp lệnh tăng): Bid–Ask xa nhau hơn → spread rộng.
Spread thả nổi phản ánh trực tiếp điều kiện thị trường tại thời điểm bạn bấm lệnh và trong thời gian bạn giữ lệnh. Vì vậy, nhiều trader nhìn Spread thả nổi như một “tín hiệu chi phí”: khi spread đang hẹp, chi phí vào lệnh thuận lợi hơn; khi spread đang rộng, chi phí đang tăng và điều kiện giao dịch nhạy cảm hơn.
Rủi ro cần lưu ý
Chi phí mở lệnh có thể tăng đột ngột
Với fixed spread, bạn thường ước lượng được khoản âm ban đầu. Với floating spread, khoản âm ban đầu phụ thuộc vào spread tại đúng thời điểm khớp. Nếu spread đang rộng, lệnh sẽ âm nhiều hơn ngay lập tức.
Lệnh đang lời nhỏ có thể tụt về hòa hoặc âm chỉ vì spread mở rộng
Khi spread tăng, chi phí của vị thế tăng theo. Bạn có thể thấy lệnh đang lời nhẹ chuyển về hòa, hoặc đang hòa chuyển sang âm, dù giá không đi ngược nhiều. Đây là rủi ro mang tính “chi phí”, không phải “hướng giá”.
Stop loss nhạy hơn trong thời điểm spread giãn
Stop loss kích hoạt theo Bid hoặc Ask (tùy lệnh Buy/Sell). Khi spread mở rộng, Bid và Ask cách nhau xa hơn, nên mức giá dùng để kích hoạt stop loss có thể chạm ngưỡng sớm hơn so với cảm nhận khi bạn nhìn một đường giá trên biểu đồ.
Trải nghiệm chi phí phụ thuộc mạnh vào thời điểm thị trường
Floating spread có thể rất “rẻ” khi thị trường ổn định và thanh khoản tốt, nhưng cũng có thể “đắt” khi thị trường nhạy cảm. Nếu bạn không hiểu điều này, bạn sẽ thấy chi phí lúc thấp lúc cao và khó giải thích.
4. Sự khác biệt cốt lõi giữa spread cố định và spread thả nổi trong Forex
Nếu chỉ nhìn “spread bao nhiêu pip” bạn sẽ dễ đi sai trọng tâm. Điểm khác biệt cốt lõi không nằm ở một con số, mà nằm ở cơ chế biến thiên chi phí và ai chịu biến thiên đó.
- Với spread cố định, chi phí hiển thị ổn định hơn theo thời gian. Trader ít thấy spread thay đổi. Điều này làm cho việc dự đoán chi phí đơn giản hơn, nhưng cũng làm cho trader ít nhận biết sự thay đổi điều kiện thị trường qua spread.
- Với spread thả nổi, chi phí thay đổi theo thị trường. Trader nhìn thấy spread hẹp khi điều kiện tốt và spread rộng khi điều kiện nhạy cảm. Điều này giúp trader thấy bối cảnh chi phí rõ hơn, nhưng đồng thời trader phải chấp nhận rủi ro: chi phí có thể tăng mạnh vào thời điểm không thuận lợi.
Để bạn dễ đối chiếu nhanh, dưới đây là bảng so sánh ngắn, chỉ giữ các tiêu chí có tác động trực tiếp đến chi phí và rủi ro:
| Tiêu chí | Spread cố định | Spread thả nổi |
|---|---|---|
| Chi phí theo thời điểm | Thấp (ổn định hơn) | Cao (thay đổi theo thị trường) |
| Dự đoán điểm hòa vốn trước khi vào lệnh | Dễ hơn | Khó hơn (tùy thời điểm) |
| Khả năng chi phí tăng đột ngột | Thấp hơn (bình thường) | Cao hơn (khi biến động/thiếu thanh khoản) |
| Rủi ro SL bị kích hoạt do spread giãn | Thấp hơn | Cao hơn trong giai đoạn spread giãn |
| Khả năng có spread rất thấp khi thị trường tốt | Thường không tối ưu nhất | Có thể rất thấp |
Việc hiểu rõ spread cố định và spread thả nổi trong Forex giúp trader đánh giá đúng chi phí và tránh các sai lệch khi giao dịch.
5. Vì sao giá đi đúng hướng nhưng trader vẫn lỗ vì spread?
Trong thực tế giao dịch, không ít trường hợp trader dự đoán đúng hướng giá nhưng kết quả lệnh vẫn không như mong đợi. Nguyên nhân phổ biến đến từ cách spread được tính và sự thay đổi của spread trong quá trình giữ lệnh, đặc biệt với spread thả nổi.
Trước hết, cần hiểu rằng spread là chi phí được trừ ngay khi mở lệnh.
Khi Buy, lệnh được khớp tại giá Ask (cao hơn).
Khi Sell, lệnh được khớp tại giá Bid (thấp hơn).
Khoảng chênh lệch giữa Ask và Bid chính là spread. Vì vậy, ngay khi lệnh được mở, trạng thái ban đầu của lệnh thường là âm, dù giá chưa hề đi ngược hướng dự đoán. Giá cần di chuyển đủ xa để bù lại spread thì lệnh mới đạt trạng thái hòa vốn.
Với spread thả nổi, vấn đề không dừng lại ở chi phí ban đầu. Spread có thể thay đổi trong thời gian giữ lệnh. Khi spread mở rộng, chi phí thực tế của lệnh tăng lên, làm cho điểm hòa vốn bị đẩy xa hơn. Trong trường hợp này, một lệnh đang có lợi nhuận nhỏ có thể quay trở lại trạng thái hòa vốn hoặc âm, dù giá không đảo chiều rõ rệt.
Ngoài ra, stop loss được kích hoạt dựa trên giá khớp thực tế (Bid hoặc Ask), không phải chỉ dựa trên đường giá mà trader nhìn thấy trên biểu đồ. Khi spread giãn, Bid và Ask tách xa nhau hơn, khiến mức giá dùng để kích hoạt stop loss có thể chạm ngưỡng sớm hơn so với mức giá trader quan sát.
Ví dụ: Lệnh thắng theo kế hoạch nhưng vẫn lỗ vì spread thả nổi giãn
Giả sử trader giao dịch cặp XAUUSD với tài khoản spread thả nổi.
Tại thời điểm vào lệnh:
- Spread hiện tại: 30 point, tương đương 3 pip
- Trader đặt chốt lời 4 pip
Theo kế hoạch ban đầu:
- Khi giá đi đúng hướng và chạm mức chốt lời
- Lợi nhuận kỳ vọng sẽ là:
4 pip − 3 pip spread = +1 pip
Trong điều kiện thị trường ổn định, kịch bản này là hợp lý.
Điều xảy ra khi thị trường biến động mạnh
Khi giá tiến gần đến mức chốt lời, thị trường bắt đầu biến động mạnh hoặc xuất hiện tin tức quan trọng. Thanh khoản giảm và spread thả nổi bắt đầu giãn.
Lúc này:
- Spread tăng từ 3 pip lên 5 pip
Giá vẫn chạm đúng mức chốt lời đã đặt, đồng nghĩa với việc:
- Hướng giá hoàn toàn đúng như dự đoán
- Lệnh được đóng theo đúng kế hoạch ban đầu
Tuy nhiên, chi phí spread tại thời điểm đóng lệnh đã thay đổi.
Kết quả thực tế của lệnh
- Mức giá đạt được: +4 pip
- Spread tại thời điểm đóng lệnh: 5 pip
➡️ Lợi nhuận ròng = 4 pip − 5 pip = −1 pip
Điều này có nghĩa là:
- Lệnh thắng về hướng giá
- Nhưng thua về chi phí spread
- Kết quả cuối cùng là lỗ 1 pip
Kết luận
Spread cố định và spread thả nổi trong forex là hai cách thể hiện chi phí giao dịch trong thị trường Forex, nơi thanh khoản và biến động thay đổi theo thời gian. Spread cố định giúp chi phí ổn định hơn và dễ dự đoán hơn. Spread thả nổi phản ánh điều kiện thị trường rõ ràng hơn nhưng đi kèm sự thay đổi chi phí.
Hai loại spread này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí mở lệnh, điểm hòa vốn và cách stop loss hoạt động. Hiểu rõ sự khác nhau giúp trader đánh giá đúng môi trường giao dịch và tránh nhầm lẫn khi kết quả giao dịch không như kỳ vọng.
Bài 24 Spread cố định và spread thả nổi trong Forex khép lại tại đây. Trong bài tiếp theo của series Kiến thức cơ bản trên Fxonline24h, bài tiếp theo sẽ đi tiếp Swap (phí qua đêm) là gì?
