Ngân hàng trung ương các nước châu Á hiện có nhiều dư địa để nới lỏng chính sách tiền tệ hơn, sau khi Cục Dự trữ Liên bang Fed vừa hạ lãi suất trong tuần này.
Ngày 17/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định hạ lãi suất cơ bản thêm 25 điểm (0,25%), đưa biên độ xuống còn 4 – 4,25%. Chủ tịch Fed Jerome Powell nhấn mạnh đây là bước đi “phòng ngừa rủi ro” hơn là nhằm kích thích nền kinh tế đang chậm lại, đồng thời để ngỏ khả năng tiếp tục có thêm hai lần điều chỉnh trong năm nay.
Giới phân tích cho rằng, quyết định của Fed có thể giúp rút ngắn khoảng cách lợi suất trái phiếu giữa Mỹ và châu Á, góp phần giảm bớt áp lực tỷ giá. Điều này mở ra thêm không gian cho nhiều nền kinh tế châu Á, đặc biệt là những nước đang gặp thách thức nội tại, tiến hành cắt giảm lãi suất.
Theo Peiqian Liu, nhà kinh tế khu vực châu Á của Fidelity International, các chính sách trong khu vực có thể sẽ được điều chỉnh theo hướng nới lỏng hơn.
Một số ngân hàng trung ương ở châu Á đã sớm hạ lãi suất nhằm giảm bớt tác động từ thuế nhập khẩu của Mỹ. Chẳng hạn, Hàn Quốc đưa lãi suất xuống mức thấp nhất gần 3 năm vào tháng 5; Ấn Độ cắt giảm 50 điểm cơ bản (0,5%) trong tháng 6; còn Australia cũng hạ lãi suất xuống đáy 2 năm vào tháng trước.
Tuy nhiên, theo Liu, sự khác biệt về tình hình kinh tế khiến khoảng cách lãi suất giữa các nước vẫn còn. Những nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu như Hàn Quốc, Nhật Bản và Singapore đều ghi nhận mức tăng trưởng quý II vượt kỳ vọng. Đặc biệt, Seoul và Singapore chỉ vừa tránh được suy thoái kỹ thuật trong gang tấc.
Betty Wang, kinh tế trưởng của Oxford Economics, nhận định rằng các ngân hàng trung ương châu Á như Hàn Quốc và Ấn Độ có khả năng tiếp tục hạ lãi suất trong quý IV. Bà cho biết, những lo ngại ban đầu về nguy cơ tiền tệ mất giá nhanh do thuế nhập khẩu đã không xảy ra; ngược lại, sự suy yếu của đồng USD đang tạo thêm dư địa để các nước trong khu vực nới lỏng chính sách, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Chi Lo, chiến lược gia tiền tệ khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại BNP Paribas Asset Management, cũng chia sẻ quan điểm tương tự. Ông cho rằng lãi suất thực tại nhiều quốc gia trong khu vực vẫn ở mức cao so với trung bình, tạo điều kiện để các ngân hàng trung ương tiếp tục cắt giảm lãi suất.
Trong hai quý gần đây, Ấn Độ đạt mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng, chủ yếu nhờ nhu cầu trong nước thay vì xuất khẩu. Theo Liu, quốc gia này sẽ tiếp tục tập trung thúc đẩy tăng trưởng nội địa bằng chính sách nới lỏng, trong bối cảnh nhu cầu quốc tế suy yếu và Mỹ áp thuế nhập khẩu cao hơn.
Trong tháng trước, lạm phát của Ấn Độ tăng lên 2% mức cao nhất trong 10 tháng, nhưng vẫn nằm trong mục tiêu 2-6% mà ngân hàng trung ương đề ra. Theo Liu, điều này cho thấy Ấn Độ vẫn có nhiều dư địa để cắt giảm lãi suất nhằm thúc đẩy tăng trưởng khi cần thiết.
Chi Lo cho rằng Fed hiện vẫn vướng mắc giữa tăng trưởng kinh tế chậm lại và nỗi lo lạm phát cao tại Mỹ, nên chỉ có thể thực hiện một “chu kỳ cắt giảm ngắn hạn”. Ngược lại, ở châu Á, nền tảng tăng trưởng ổn định cùng lạm phát thấp tạo điều kiện cho việc nới lỏng chính sách trong thời gian dài hơn, nhất là khi đồng USD đang có xu hướng suy yếu.
Tuy nhiên, vẫn có hai quốc gia trong khu vực đi ngược lại xu hướng hạ lãi suất, đó là Trung Quốc và Nhật Bản.
Ngân hàng trung ương Nhật Bản hiện duy trì lãi suất ở mức 0,5% và còn hướng tới việc nâng lãi để bình thường hóa chính sách sau nhiều năm áp dụng lãi suất âm. Trong cuộc họp ngày 19/9, cơ quan này tiếp tục giữ nguyên mức hiện tại, song giới đầu tư dự đoán lãi suất có thể tăng trong năm nay, bởi lạm phát đã liên tục cao hơn mục tiêu 2% suốt ba năm qua.
Ngày 18/9, Trung Quốc thông báo giữ nguyên lãi suất tham chiếu ngắn hạn ở mức 1,4%, trong bối cảnh phải cân đối giữa nhu cầu nới lỏng chính sách và lo ngại rủi ro bong bóng trên thị trường chứng khoán.
Kinh tế Trung Quốc trong tháng 8 tiếp tục phát đi nhiều tín hiệu suy yếu: xuất khẩu tăng trưởng chậm hơn dự kiến, trong khi các chỉ số chủ chốt như doanh số bán lẻ và sản lượng công nghiệp đều không đạt kỳ vọng.
Tuy nhiên, theo Tianchen Xu – kinh tế trưởng tại Economist Intelligence Unit, đồng nhân dân tệ vẫn duy trì sức mạnh trong bối cảnh đồng USD suy yếu. Ông cho rằng, nhà chức trách Trung Quốc có lẽ đang tìm cách kìm hãm đà tăng giá quá nhanh của nội tệ, thay vì lo ngại rủi ro mất giá.
Ngày 18/9, nhân dân tệ trên thị trường quốc tế tăng 3% so với USD, với tỷ giá ở mức 7,11 CNY đổi 1 USD. Giới phân tích dự báo đến cuối năm nay, tỷ giá có thể về quanh ngưỡng 7 CNY/USD, khi Bắc Kinh tập trung xử lý tình trạng giảm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tuy vậy, Xu nhận định động thái hạ lãi suất của Fed sẽ tạo thêm dư địa cho Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC). Ông dự báo PBOC sẽ tiến hành nới lỏng tiền tệ trong trung hạn nhằm ứng phó với những thách thức nội tại của nền kinh tế.
