Các nhà sản xuất thép tại châu Âu đang đứng trước nguy cơ phải đối mặt với việc hạn ngạch nhập khẩu bị cắt giảm tới 50%, khi Ủy ban châu Âu dự kiến áp dụng loạt biện pháp bảo hộ mới.
Dù biện pháp này được đánh giá mạnh tay hơn nhiều so với dự báo, các chuyên gia của Barclays nhận định nó có thể chưa đủ để đưa tỷ lệ sử dụng công suất trở lại mức ổn định.
Cơ chế bảo hộ hiện hành, áp dụng từ năm 2018, quy định mức thuế 25% với lượng thép nhập khẩu vượt hạn ngạch và sẽ hết hiệu lực vào năm 2026. Trước bối cảnh đó, áp lực từ Eurofer cùng 11 quốc gia thành viên ngày càng gia tăng, yêu cầu cắt giảm một nửa hạn ngạch và nâng mức thuế lên 40–50%.
Mục tiêu của biện pháp này là đưa tỷ lệ sử dụng công suất ngành thép lên mức 85% ngưỡng được coi là an toàn. Tuy vậy, các chuyên gia Barclays nhận định rằng “khả năng đạt mốc 85% gần như bất khả thi nếu chỉ trông chờ vào các công cụ thương mại.”
Theo tính toán của Barclays, việc cắt giảm một nửa hạn ngạch có thể chỉ khiến lượng thép nhập khẩu giảm khoảng 30%, do nhiều hạn ngạch vốn không được dùng hết và một số nước vẫn được miễn trừ. Như vậy, nhập khẩu có thể giảm khoảng 8,8 triệu tấn, qua đó chỉ nâng tỷ lệ sử dụng thêm 4,4 điểm phần trăm, đạt hơn 73%.
Ngân hàng này dự báo tác động tới lợi nhuận sẽ khá hạn chế, khi chỉ giúp biên lợi nhuận cấu trúc tăng khoảng 15 USD/tấn, tương ứng mức cải thiện lợi nhuận từ 2–8% vào năm 2026.
Theo nhóm phân tích do ông Tom Zhang dẫn dắt, “yếu tố tăng trưởng lớn hơn có thể đến từ việc tái định giá cấu trúc, khi thị trường tin rằng rủi ro nhập khẩu đã lắng xuống, với khả năng hệ số định giá quay về mức dài hạn 6–7 lần, so với mức 4–5 lần hiện nay.”
Barclays cũng lưu ý đến rủi ro “bị làm suy giảm” trong quá trình thông qua tại nghị viện châu Âu, nơi các quốc gia sản xuất thép và các nước tiêu thụ thép thường đứng ở hai lập trường đối lập.
Ngay cả khi biện pháp cắt giảm mạnh mẽ được phê duyệt, các chuyên gia cảnh báo rằng hiệu quả có thể chỉ mang tính tạm thời nếu không đi kèm với nhu cầu tiêu thụ tăng lên hoặc việc đóng cửa vĩnh viễn các công suất dư thừa.
Hiện tại, thị trường vẫn chưa phản ánh kịch bản cắt giảm 50%, với kỳ vọng nghiêng nhiều hơn về mức 25–30%. Vì vậy, giá cổ phiếu ngành thép có thể hưởng lợi khi thông tin được công bố, đặc biệt là các doanh nghiệp như ArcelorMittal, thyssenkrupp, Aperam và Outokumpu những cái tên có mức nhạy cảm lớn hơn với biến động hạn ngạch.
Trong khi đó, lựa chọn hàng đầu của nhóm phân tích vẫn là Voestalpine, được đánh giá là “phòng thủ, tạo dòng tiền ổn định và vẫn có tiềm năng tăng trưởng nhờ xu hướng bảo hộ dài hạn mạnh mẽ hơn.”
Trong kịch bản lạc quan hơn, nếu tỷ lệ sử dụng được nâng lên 85%, biên lợi nhuận có thể tăng thêm khoảng 115 USD/tấn, tương ứng lợi nhuận tăng tới 48%.
Tuy nhiên, Barclays nhấn mạnh để đạt được mức này cần sự kết hợp đồng thời giữa các biện pháp hạn chế thương mại, phục hồi nhu cầu và cắt giảm công suất trong nước vượt xa tác động mà việc điều chỉnh hạn ngạch nhập khẩu đơn lẻ có thể mang lại.
