Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ không điều chỉnh lãi suất trong cuộc họp ngày 28/01, dù liên tục chịu sức ép và chỉ trích từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Nhà đầu tư dự báo Fed sẽ tạm dừng việc giảm lãi suất trong tuần này, sau ba lần hạ lãi suất vào các tháng cuối năm 2025. Dù vậy, thời gian tạm dừng kéo dài trong bao lâu vẫn là vấn đề khiến thị trường quan tâm.
Fed hiện được đánh giá là “không còn vội vàng” như trước.
Trước đây, các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ từng đặc biệt quan ngại về nguy cơ thị trường lao động suy yếu. Tuy nhiên, sau ba lần hạ lãi suất trong năm 2025, tâm lý cấp bách dường như đã dịu lại. Đà tăng trưởng kinh tế duy trì ổn định cùng tỷ lệ sa thải ở mức thấp đã giúp Fed yên tâm hơn, qua đó có thêm dư địa để cân nhắc thận trọng những bước đi tiếp theo về chính sách tiền tệ.
Thử thách lớn nhất đối với Fed trong thời gian tới là bài toán cân bằng hết sức mong manh. Các nhà hoạch định chính sách không muốn làm tổn thương thị trường lao động bằng việc duy trì lãi suất cao quá lâu. Song song đó, họ cũng cần bảo đảm chính sách đủ sức kìm hãm nền kinh tế nhằm loại bỏ hoàn toàn những áp lực lạm phát còn tồn tại.
Cuộc đối đầu Trump – Powell
Giới chức Fed đang phải xử lý các bài toán chính sách trong bối cảnh liên tục hứng chịu chỉ trích gay gắt từ Nhà Trắng, nơi mong muốn lãi suất được hạ thấp hơn.
Chủ tịch Fed Jerome Powell đầu tháng này cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã khởi động một cuộc điều tra hình sự liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington. Ông Powell nhận định động thái này mang tính trả đũa, xuất phát từ việc ông không chấp nhận cắt giảm lãi suất theo yêu cầu của ông Trump. Màn đối đầu hiếm hoi này thậm chí còn khiến một số nghị sĩ Cộng hòa phải công khai chỉ trích Tổng thống.
Chủ tịch Fed Jerome Powell
Ngoài ông Powell, Tổng thống Donald Trump còn muốn bãi nhiệm Thống đốc Fed Lisa Cook. Đến nay, Tòa án Tối cao vẫn chưa đưa ra phán quyết cuối cùng về vụ việc. Dù vậy, tại phiên điều trần tuần trước, một số thẩm phán đã bày tỏ quan ngại nghiêm trọng, cho rằng Fed có thể mất đi tính độc lập nếu việc sa thải bà Cook được thông qua.
Ông Trump từ lâu không che giấu tham vọng đưa những người ủng hộ mình chiếm đa số trong Hội đồng Thống đốc Fed. Song song đó, ông cũng đang chuẩn bị công bố người kế nhiệm ông Powell khi nhiệm kỳ Chủ tịch Fed kết thúc vào tháng 5.
“Đây là thời điểm cần ngồi lại và quan sát.”
Việc quyết định tạm ngừng hạ lãi suất được dự báo sẽ đẩy căng thẳng giữa Tổng thống Donald Trump và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ lên mức cao hơn. Tuy nhiên, trong khi thị trường lao động chưa xuất hiện dấu hiệu suy yếu rõ ràng, các nhà kinh tế vẫn cho rằng Fed khó có khả năng nhượng bộ trước áp lực chính trị.
“Đây là thời điểm nên dừng lại và quan sát kỹ các diễn biến”, ông Peter Hooper, Phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu tại Deutsche Bank, cho biết. “Những bước nới lỏng tiếp theo có thể được triển khai trong tương lai, nhưng hiện chưa có tính cấp bách”.
Ở nội bộ Fed, các cuộc thảo luận chính sách đang diễn ra căng thẳng và tồn tại nhiều bất đồng. Sau mỗi lần cắt giảm 0,25 điểm phần trăm kể từ tháng 9 năm ngoái, sự chia rẽ giữa các quan chức về định hướng lãi suất ngày càng sâu sắc.
Căng thẳng đạt mức cao nhất vào tháng 12, khi Fed tổ chức một trong những cuộc bỏ phiếu có mức độ bất đồng lớn nhất trong nhiều năm qua. Trong số 12 thành viên của ủy ban, hai người bỏ phiếu chống lại việc cắt giảm lãi suất và lựa chọn giữ nguyên chính sách. Ngoài ra, bốn quan chức khác cũng bày tỏ “phản đối ở mức độ nhẹ” thông qua các dự báo cho thấy lãi suất cuối năm sẽ cao hơn.
Trọng tâm quan ngại của nhóm này là lạm phát. Họ lo lắng lạm phát có thể duy trì trên ngưỡng mục tiêu 2% khi tác động đầy đủ từ các biện pháp thuế quan của Tổng thống Trump dần bộc lộ, trong bối cảnh nền kinh tế vẫn tỏ ra khá vững vàng.
Ở phía đối lập, Stephen Miran người gia nhập Hội đồng Fed từ tháng 9 theo đề cử của Tổng thống Trump đã trong ba kỳ họp liên tiếp bỏ phiếu ủng hộ việc giảm lãi suất 0,5 điểm phần trăm.
Ông Miran cho rằng các thành viên khác đang quá lo ngại về lạm phát và việc không cắt giảm đủ mạnh có thể làm gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế.
Sự khác biệt trong lập trường vẫn còn, nhưng đã thu hẹp đáng kể khi lãi suất tiến gần ngưỡng “trung tính” mức không còn mang tính kích thích song cũng chưa đủ để kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế. Theo nhận định của William Dudley, cựu Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York giai đoạn 2009–2018, điều này tạo điều kiện để Fed có thêm thời gian chờ đợi và quan sát các diễn biến tiếp theo.
Các số liệu kinh tế cũng phát đi tín hiệu tương tự, dù vẫn còn chịu ảnh hưởng từ những biến động bất thường do đợt Chính phủ Mỹ đóng cửa hồi năm ngoái. Lạm phát khép lại năm trước ở mức thấp hơn nhiều so với những lo ngại ban đầu. Thị trường lao động, dù từng chững lại, đã cho thấy dấu hiệu ổn định trở lại trong tháng gần nhất, khi tỷ lệ thất nghiệp giảm còn 4,4%.
“Ở thời điểm này, tôi cho rằng họ đã thoải mái hơn rất nhiều so với cách đây 6 tháng”, ông Dudley nhận định. “Nguy cơ suy yếu của thị trường lao động đã hạ nhiệt, trong khi rủi ro lạm phát tăng cao cũng không còn lớn như trước.”
Các chuyên gia kinh tế cho rằng triển vọng tích cực này nhiều khả năng sẽ duy trì trong phần lớn năm 2026, nhất là khi người dân Mỹ được kỳ vọng nhận khoản hoàn thuế cao hơn, nhờ những điều khoản do Tổng thống Donald Trump ký ban hành thành luật vào mùa hè năm ngoái.
Phát biểu với báo giới hồi đầu tháng, Chủ tịch Fed New York John Williams nhận định: “Bức tranh kinh tế hiện tại nhìn chung khá thuận lợi”.
Ông cho biết tăng trưởng vẫn vững vàng, thị trường lao động đang dần ổn định. Cùng với xu hướng lạm phát tiếp tục hạ nhiệt, ông Williams nói “Tôi cho rằng chúng ta đang ở một vị thế tốt”.
Trong bối cảnh đó, nếu các điều kiện này không thay đổi, Fed sẽ rất khó có cơ sở để tiếp tục cắt giảm lãi suất sâu hơn, theo nhận định của Raghuram Rajan, cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ấn Độ. “Lạm phát vẫn là mối lo. Không thể duy trì mức lạm phát 3% trong thời gian dài mà không phải cảnh giác”, ông nói.
Ghế Chủ tịch Fed
Điều này hàm ý rằng trọng trách tái khởi động quá trình hạ lãi suất có thể sẽ thuộc về Chủ tịch Fed kế nhiệm. Nếu được Thượng viện thông qua kịp thời, người này có thể chủ trì phiên họp đầu tiên ngay trong tháng 6.
Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ không bổ nhiệm bất kỳ ứng viên nào không ủng hộ việc giảm mạnh chi phí vay. Do đó, câu hỏi đặt ra không phải là liệu Chủ tịch Fed mới có ủng hộ thêm các đợt cắt giảm hay không, mà là mức độ nới lỏng mà họ sẽ theo đuổi. Tiếp đó, họ cần thuyết phục các thành viên còn lại trong ủy ban hoạch định chính sách, bao gồm bảy Thống đốc Fed, Chủ tịch Fed New York cùng bốn Chủ tịch Fed khu vực theo cơ chế luân phiên.
Trong một cuộc phỏng vấn đầu tháng, ông Neel Kashkari Chủ tịch Fed Minneapolis và là thành viên có quyền bỏ phiếu trong năm nay cho rằng người kế nhiệm vị trí Chủ tịch Fed sẽ phải trình bày những lập luận thuyết phục nhất, đồng thời giành được sự đồng thuận dựa trên dữ liệu và phân tích.
Ông Hooper, người từng gắn bó gần 30 năm với Fed, nhận định Chủ tịch Fed có thể tác động đến hướng đi của chính sách, nhưng không thể áp đặt ý chí của mình lên ủy ban nếu các thành viên không đồng tình. “Đó là loại quyền lực chỉ có thể được gây dựng qua nhiều năm kinh nghiệm”, ông nói.
