Chi phí vốn tăng cao đang gây thêm sức ép lên làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ. Theo Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh, chính sách tiền tệ vẫn tác động đến cả những doanh nghiệp công nghệ kỳ vọng thu về lợi nhuận lớn từ AI trong dài hạn.
Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 28/10, sau khi Fed quyết định giữ nguyên lãi suất trong khoảng 3,75%–4%, ông Kevin Warsh bác bỏ quan điểm cho rằng lãi suất cao ít ảnh hưởng đến đầu tư vào AI vì công nghệ này có triển vọng mang lại lợi nhuận hấp dẫn.
Ông Warsh cho biết lãi suất có ảnh hưởng rộng khắp, tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến gần như mọi thứ.
Theo ông, dù công nghệ mới có tiềm năng tăng trưởng lớn đến đâu, chi phí đi vay vẫn ảnh hưởng đến cách doanh nghiệp phân bổ vốn. Ông cũng lưu ý rằng chênh lệch lợi suất tín dụng của một số tài sản đã tăng, cho thấy nhà đầu tư phân biệt rõ hơn giữa các doanh nghiệp và dự án khi quyết định cấp vốn.
Ông Warsh đưa ra nhận định này trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ lớn đẩy mạnh đầu tư vào trung tâm dữ liệu, chip xử lý và hạ tầng điện toán để đáp ứng nhu cầu về AI. Khi nhu cầu vốn tăng lên, nhiều doanh nghiệp phải huy động thêm vốn qua thị trường trái phiếu và các nguồn tài trợ bên ngoài để bổ sung cho dòng tiền từ hoạt động kinh doanh.
Làn sóng đầu tư AI làm tăng mức độ cạnh tranh trong huy động vốn
Áp lực huy động vốn còn đến từ nhiều lĩnh vực ngoài công nghệ. Theo Reuters, làn sóng đầu tư liên quan đến AI đang làm gia tăng cạnh tranh vốn trên toàn cầu, khi cả doanh nghiệp lẫn chính phủ đều cần nguồn tài chính cho các dự án về chip, trung tâm dữ liệu, lưới điện, viễn thông, quốc phòng và công nghiệp.
Tại cuộc họp thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới ở Bangkok ngày 16/10, ông Warsh ví làn sóng đầu tư này với một cú sốc kinh tế. Theo ông, nhu cầu và áp lực giá cả đã tăng lên trong khi những cải thiện về năng suất được kỳ vọng từ AI vẫn chưa thành hiện thực.
Ông Warsh nhận định làn sóng đầu tư này tác động đến phía cầu của nền kinh tế trước khi ảnh hưởng đến phía cung.
Ông Warsh cũng cảnh báo rằng quá trình chuyển đổi có thể gặp trở ngại, trong khi thị trường vẫn chưa rõ doanh nghiệp nào sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ công nghệ mới.
Martins Kazaks, nhà hoạch định chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), cho rằng đầu tư vào AI là một trong những yếu tố đẩy chi phí vốn lên cao. Theo ông, cuộc cạnh tranh huy động vốn đang diễn ra trên quy mô toàn cầu.
Cuộc cạnh tranh nguồn vốn có thể khiến mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao hơn trước, nhất là khi các dự án AI cần vốn cùng lúc với nhu cầu vay của chính phủ và các ngành kinh tế khác.
Bài toán hiệu quả đầu tư khi chi phí vốn ở mức cao
Các doanh nghiệp AI có thể chưa cắt giảm chi tiêu ngay khi chi phí huy động vốn tăng. Tuy nhiên, chi phí vốn cao hơn có thể khiến họ cân nhắc kỹ hơn khi chọn dự án, đồng thời xem xét lại thời gian hoàn vốn và mức lợi nhuận cần đạt.
Với các dự án trung tâm dữ liệu, vốn đầu tư ban đầu lớn và nhu cầu vốn kéo dài khiến lãi suất trở thành yếu tố quan trọng khi đánh giá hiệu quả đầu tư. Nếu chi phí vay tăng trong khi doanh thu từ dịch vụ AI chưa theo kịp kế hoạch, biên lợi nhuận và khả năng tạo dòng tiền của dự án có thể chịu sức ép.
Trong bài viết ngày 03/11, Reuters lưu ý rằng quy mô đầu tư vào AI ngày càng lớn đang làm tăng rủi ro trên thị trường tài chính. Nếu kỳ vọng về lợi nhuận tương lai thay đổi, việc vay nợ để đầu tư, vốn hóa thị trường tập trung vào nhóm công nghệ và việc sử dụng đòn bẩy tài chính có thể khiến biến động mạnh hơn.
Theo các ước tính được Reuters dẫn lại, các tập đoàn công nghệ lớn dự kiến rót khoảng 1.200 tỷ USD vào AI trong năm tới. Trong khi đó, đợt bán tháo cổ phiếu AI trong tháng 10 đã làm bốc hơi hơn 2.000 tỷ USD vốn hóa của các doanh nghiệp trong chỉ số Nasdaq 100, phản ánh sự thận trọng ngày càng tăng của nhà đầu tư về hiệu quả của các khoản đầu tư lớn vào hạ tầng.
Ông Warsh đề cập đến ảnh hưởng của lãi suất đối với đầu tư AI. Tại cuộc họp ngày 28/10, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất và cho biết cần thêm dữ liệu để đánh giá triển vọng kinh tế và lạm phát.
Thị trường đang theo dõi tốc độ phát triển của AI và liệu các khoản đầu tư lớn hiện nay có mang lại doanh thu, lợi nhuận và cải thiện năng suất trên thực tế hay không. Khi chi phí vốn cao hơn, thị trường có thể thấy rõ hơn sự khác biệt giữa những doanh nghiệp có khả năng tạo dòng tiền và những doanh nghiệp còn phụ thuộc nhiều vào kỳ vọng trong tương lai.
