Xuất hiện lần đầu trong lễ duyệt binh tại Trung Quốc cùng lãnh đạo các cường quốc, ông Kim Jong-un thể hiện rõ sự gia tăng ảnh hưởng về chính trị và ngoại giao.
Tuần này, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un có mặt tại Bắc Kinh để dự lễ duyệt binh quy mô lớn của Trung Quốc nhân kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít. Ông xuất hiện đầy tự tin, nở nụ cười rạng rỡ trong sự kiện đa phương được xem là quan trọng bậc nhất kể từ khi ông nắm quyền lãnh đạo Triều Tiên cách đây 14 năm.
Hình ảnh của ông ở Bắc Kinh cho thấy điều mà Triều Tiên đã kiên trì theo đuổi: khẳng định vị thế một nguyên thủ quan trọng, thậm chí có vai trò nổi bật trong các vấn đề toàn cầu, cùng phong thái tự tin khi sánh vai với lãnh đạo các cường quốc tại lục địa Á – Âu.
Theo nhà phân tích Foster Klug của AP, đây là một cột mốc quan trọng, đánh dấu cách Triều Tiên vận dụng ngoại giao quốc tế để thúc đẩy các mục tiêu của một quốc gia vốn lâu nay gần như tách biệt với thế giới.
Ông Kim khéo léo duy trì quan hệ với hai đồng minh chủ chốt là Trung Quốc và Nga. Nhà lãnh đạo Triều Tiên đã tươi cười trao đổi cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin, đồng thời khẳng định cam kết ủng hộ lâu dài Moskva trong cuộc xung đột tại Ukraine và thắt chặt quan hệ với Bắc Kinh. Đáng chú ý, ông còn đưa theo con gái người được xem là có khả năng kế nhiệm trong chuyến công du này.
“Ông ấy đã trở thành một nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm,” Leif-Eric Easley, giáo sư nghiên cứu quốc tế tại Đại học Nữ sinh Ewha, đánh giá.
Trong 5 cuộc gặp thượng đỉnh trước đây với Chủ tịch Tập Cận Bình, hai bên đều đề cập đến vấn đề phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, ở cuộc đối thoại song phương ngày 4/9 tại Bắc Kinh, thông cáo chung của cả hai chính phủ lại không nhắc tới nội dung này.
Nhiều nhà quan sát cho rằng đây là một thắng lợi ngoại giao đối với ông Kim. Nhà lãnh đạo Triều Tiên từ lâu vẫn khẳng định Bình Nhưỡng không cần sự thừa nhận của quốc tế để trở thành cường quốc hạt nhân. Kể từ năm 2006, Triều Tiên đã tiến hành 6 vụ thử hạt nhân.
“Trung Quốc sẽ không chính thức công nhận Triều Tiên là quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng cuộc gặp mới đây cho thấy họ không còn gây sức ép mạnh mẽ về việc Bình Nhưỡng phải phi hạt nhân hóa như trước,” Lee Byong-chul, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Viễn Đông ở Seoul, nói. “Đây là bước tiến quan trọng trong chiến lược của ông Kim nhằm khiến kho vũ khí hạt nhân của Triều Tiên được mặc nhiên thừa nhận như một thực tế.”
Giới phân tích nhận định, chuyến thăm Bắc Kinh mới đây của ông Kim đã nhấn mạnh tầm quan trọng địa chính trị ngày càng lớn của Triều Tiên, đồng thời góp phần khiến Trung Quốc và Nga xem quốc gia này như một cường quốc hạt nhân.
Trong lễ duyệt binh ngày 3/9 tại quảng trường Thiên An Môn, Chủ tịch Tập mời ông Kim đứng cạnh mình và Tổng thống Putin. Ba nhà lãnh đạo cùng bước lên khán đài, bắt tay các cựu chiến binh từng tham chiến trong Thế chiến II.
Nhà phân tích Klug cho rằng ông Kim đã trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý đặc biệt.
Theo các nguồn tin, ông Kim đã hậu thuẫn Nga trong cuộc chiến tại Ukraine bằng việc gửi binh lính và vũ khí tới tỉnh Kursk. Trong cuộc gặp ngày 2/9 ở Bắc Kinh, Tổng thống Putin đã gửi lời cảm ơn tới nhà lãnh đạo Triều Tiên vì những hỗ trợ đó.
Trong bối cảnh quan hệ Nga – Triều ngày càng gắn bó, Chủ tịch Tập được cho là đã tìm cách kéo ông Kim gần hơn về phía mình bằng lời mời tham dự lễ duyệt binh.
“Đây là một thắng lợi ngoại giao đáng kể, khi Triều Tiên từng bị Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đồng thuận áp đặt trừng phạt vì chương trình hạt nhân và tên lửa, nay lại được chính hai ủy viên thường trực của cơ quan này đón tiếp”, giáo sư Easley nhận xét.
Trong vài năm qua, Nga và Trung Quốc đã liên tục sử dụng quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an để ngăn Mỹ thông qua các biện pháp trừng phạt bổ sung đối với Triều Tiên. Nhờ đó, Bình Nhưỡng vẫn tiến hành các vụ thử tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân mà không bị xử phạt. Năm 2024, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố Moskva coi vấn đề “phi hạt nhân hóa” Triều Tiên đã khép lại.
Tờ Rodong Sinmun cơ quan báo chí của Đảng Lao động Triều Tiên đã dành nửa phần đầu trong tổng số 6 trang của số báo ra ngày 4/9 để đưa tin về chuyến thăm Bắc Kinh của ông Kim. Truyền thông Triều Tiên và Trung Quốc cho biết, trong cuộc hội đàm ngày 4/9, ông Kim cùng ông Tập nhất trí tăng cường quan hệ song phương “dù bối cảnh quốc tế có biến động thế nào”.
Xinhua đưa tin, ông Kim cũng nêu rõ mong muốn tăng cường “hợp tác kinh tế và thương mại với Trung Quốc”. Dù mối quan hệ với Nga ngày càng mở rộng, Triều Tiên vẫn dựa chủ yếu vào Bắc Kinh trong lĩnh vực ngoại thương.
Theo giới phân tích, việc Triều Tiên ngày càng gắn bó với Nga và Trung Quốc cả về chính trị, kinh tế lẫn quân sự đã nâng vị thế của Bình Nhưỡng lên rõ rệt. Điều đó đồng nghĩa Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ khó thuyết phục ông Kim trở lại bàn đàm phán phi hạt nhân hóa như trước kia.
“Ngưỡng để tổ chức một hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều hiện đã trở nên cao hơn”, Yang Moo-jin, cựu Chủ tịch Đại học Nghiên cứu Triều Tiên ở Seoul nhận định. Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng hai lần gặp ông Kim để bàn về vấn đề phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, nhưng cả hai cuộc gặp đều không đạt kết quả.
Theo các chuyên gia, thành công ngoại giao tại Bắc Kinh giúp ông Kim có thêm lợi thế trong bất kỳ cuộc đàm phán nào sắp tới. “Hiện nay ông ấy đã xuất hiện trên trường quốc tế với tư thế tự tin của một nhà lãnh đạo mang tầm chiến lược”, Koh Yu-hwan, cựu Chủ tịch Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc, nói.
