Phía Trung Quốc cho rằng kế hoạch Mexico tăng thuế nhập khẩu sẽ gây ảnh hưởng đến hợp tác kinh tế giữa hai nước và không loại trừ khả năng Bắc Kinh sẽ có động thái trả đũa.
Ngày 11/9, Bộ Thương mại Trung Quốc ra tuyên bố liên quan đến kế hoạch Mexico nâng thuế nhập khẩu ôtô, nhấn mạnh sẽ theo dõi sát tình hình và cân nhắc kỹ các bước đi của phía Mexico.
Cơ quan này bày tỏ mong muốn Mexico hành động thận trọng, suy xét kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định, đồng thời khẳng định hai bên là những đối tác thương mại quan trọng và cần tránh để hợp tác kinh tế bị ảnh hưởng.
Thông báo cũng nêu rõ Trung Quốc sẵn sàng áp dụng các biện pháp đáp trả cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Ngày 10/9, Bộ trưởng Kinh tế Mexico Marcelo Ebrard cho biết nước này dự kiến nâng thuế nhập khẩu ôtô từ Trung Quốc và một số quốc gia châu Á khác lên 50%, thay cho mức 20% hiện hành, trong khuôn khổ cải cách thuế nhằm bảo vệ việc làm trong nước.
Ông Ebrard nhấn mạnh biện pháp này tuân thủ quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), được đưa ra do xe hơi Trung Quốc vào thị trường Mexico với giá thấp hơn mức tham chiếu, và nếu không có biện pháp bảo hộ thì ngành sản xuất nội địa khó có thể cạnh tranh; kế hoạch tăng thuế còn phải chờ quốc hội thông qua và sẽ có hiệu lực sau 30 ngày.
Khi xung đột thương mại với Mỹ gia tăng, Trung Quốc đã phản ứng bằng cách siết chặt quyền kiểm soát đối với các loại khoáng sản chiến lược dùng trong công nghệ cao và sản xuất ôtô, trong khi doanh nghiệp nước này hiện giữ vị thế chủ đạo về nguồn cung.
Theo các chuyên gia, ngoài yếu tố bảo hộ ngành công nghiệp nội địa, động thái của Mexico còn được xem là nỗ lực xoa dịu Tổng thống Mỹ Donald Trump, người thời gian qua liên tục hối thúc các nước Mỹ Latin giảm bớt quan hệ thương mại với Trung Quốc.
Theo Hiệp hội Xe chở khách Trung Quốc, Mexico hiện là thị trường xuất khẩu ô tô lớn nhất của nước này. Từ tháng 6/2022 đến tháng 7/2024, hơn 10 hãng xe và linh kiện Trung Quốc đã đầu tư khoảng 7 tỷ USD vào Mexico, nhưng chưa rõ có bao nhiêu dự án đã được hoàn thành. Riêng BYD – hãng xe điện hàng đầu Trung Quốc đến nay vẫn chưa tiến hành xây dựng nhà máy tại quốc gia Bắc Mỹ như dự kiến.
Mexico đang được hưởng lợi từ Hiệp định Thương mại Mỹ – Mexico – Canada (USMCA). Tuy nhiên, theo quy định của USMCA, để ôtô được miễn thuế, tỷ lệ linh kiện phải được sản xuất trong khối ở mức cao, trong khi đây là ngành sử dụng nhiều lao động nhất tại Mexico, buộc chính phủ phải có chính sách hỗ trợ sản xuất xe hơi trong nước.
Dù vậy, theo Eugene Hsiao, Giám đốc chiến lược cổ phiếu Trung Quốc tại Macquarie Capital, các hãng xe Trung Quốc chủ yếu cạnh tranh thị phần với thương hiệu châu Á khác, chứ không trực tiếp với các nhà sản xuất phương Tây. Ông cho biết ngay cả khi thuế được nâng thêm 25%, nhiều dòng xe Trung Quốc vẫn duy trì ưu thế về giá bán.
