Top 10 công ty chứng khoán lớn nhất hiện chỉ còn chiếm khoảng 65% thị phần môi giới trên sàn TP.HCM, mức thấp nhất trong nhiều năm, khi nhiều doanh nghiệp ở nhóm sau liên tục gia tăng thị phần.
Thị phần môi giới trên sàn TP HCM đang có sự thay đổi rõ rệt khi nhiều công ty chứng khoán quy mô vừa và nhỏ tăng tốc mở rộng hoạt động. Theo số liệu mới công bố từ HoSE, tổng thị phần của 10 doanh nghiệp dẫn đầu trong quý II chỉ còn hơn 65%, giảm đáng kể so với mức bình quân khoảng 68% duy trì ở các quý trước.
Thị phần môi giới được tính dựa trên tổng giá trị giao dịch của từng công ty. Tỷ lệ thị phần càng lớn đồng nghĩa doanh nghiệp thu về nguồn thu phí môi giới càng cao. Bên cạnh yếu tố doanh thu, chỉ tiêu này còn phản ánh khả năng thu hút và duy trì khách hàng, chất lượng dịch vụ cũng như năng lực của đội ngũ tư vấn và môi giới.
Phần lớn các công ty chứng khoán nằm trong nhóm dẫn đầu đều ghi nhận thị phần môi giới sụt giảm trong quý II. VPS vẫn giữ vị trí số một nhưng thị phần giảm gần 3 điểm phần trăm, từ 15,3% xuống còn 12,6%. So với giai đoạn đạt đỉnh hơn 20% cách đây hai năm, tỷ lệ này đã thu hẹp đáng kể. Nhiều doanh nghiệp khác như Vietcap, HSC, MBS, VNDirect và KIS Việt Nam cũng giảm thị phần, hiện dao động trong khoảng 3-7%.
Trái ngược xu hướng chung, SSI là một trong số ít công ty chứng khoán gia tăng được thị phần, đạt 11,17% và tiếp tục giữ vững vị trí thứ hai nhờ mở rộng cơ sở khách hàng. VPBankS vươn từ vị trí thứ 9 lên thứ 8 khi thị phần tăng thêm khoảng 0,6 điểm phần trăm, lên 3,57% – mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp này được thành lập cách đây bốn năm.
Ngoài nhóm 10 công ty chứng khoán dẫn đầu, khoảng 35% thị phần môi giới còn lại đang được phân bổ cho gần 70 doanh nghiệp khác. Tỷ trọng của nhóm này đã tăng thêm khoảng 5 điểm phần trăm so với các quý trước, trong bối cảnh nhiều công ty liên tục tăng vốn hoặc chuẩn bị nâng vốn điều lệ nhằm mở rộng hoạt động và gia tăng khả năng thu hút nhà đầu tư.
Thị phần môi giới ngày càng trở thành mục tiêu cạnh tranh trọng tâm của các công ty chứng khoán, bên cạnh lợi nhuận, dư nợ cho vay ký quỹ và quy mô khách hàng. Với tham vọng mở rộng vị thế của nhiều doanh nghiệp, cuộc đua giành thị phần được dự báo sẽ tiếp tục nóng lên, khiến thị trường ngày càng phân mảnh. Vietcap đặt mục tiêu duy trì vị trí trong nhóm 5 công ty dẫn đầu, SHS hướng đến lọt top 10 ngay trong năm nay, trong khi VPBankS kỳ vọng vươn từ top 8 hiện tại lên top 2 vào năm 2030.
Theo lãnh đạo khối môi giới của một công ty chứng khoán có vốn ngoại, việc gia tăng thị phần trong thời gian ngắn có thể được thúc đẩy bằng các chính sách như giảm phí giao dịch hoặc ưu đãi cho vay ký quỹ. Dù vậy, để nâng cao vị thế và duy trì thứ hạng một cách bền vững, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược dài hạn và kiên định triển khai trong nhiều năm.
Phía VPBankS cho biết đà tăng thị phần của công ty đến từ quá trình mở rộng hoạt động kinh doanh và phát triển thêm các sản phẩm dành cho nhà đầu tư cá nhân. Doanh nghiệp đồng thời triển khai nhiều chính sách ưu đãi như miễn, giảm phí giao dịch, cho vay margin với lãi suất cạnh tranh, hạn mức lớn và các chương trình gia tăng tiền mặt khi khách hàng giao dịch ký quỹ.
Trước đây, nhiều công ty chứng khoán đẩy mạnh cuộc đua thị phần môi giới bằng cách tăng vốn để mở rộng dư địa cho vay ký quỹ với lãi suất thấp, kết hợp triển khai chính sách miễn phí giao dịch (zero fee) nhằm thu hút nhà đầu tư. Tuy nhiên, khi chi phí huy động vốn tăng và mặt bằng lãi suất ở mức cao, chiến lược này đang dần được điều chỉnh.
Phát biểu tại đại hội đồng cổ đông thường niên năm nay, Chủ tịch SSI Nguyễn Duy Hưng khẳng định doanh nghiệp không lựa chọn cạnh tranh bằng việc cắt giảm phí hay phá giá dịch vụ. Thay vào đó, SSI tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và các báo cáo phân tích để mang lại giá trị bền vững cho nhà đầu tư. Ông cũng cho rằng việc thị phần tăng hoặc giảm trong một vài quý là diễn biến bình thường, bởi sự thay đổi này có thể đến từ việc các đối thủ bứt phá trong ngắn hạn, chứ không đồng nghĩa doanh nghiệp suy giảm năng lực cạnh tranh.
Theo Chủ tịch SSI Nguyễn Duy Hưng, công ty đang tái cấu trúc mô hình phát triển đội ngũ môi giới, đồng thời mở rộng kênh tiếp cận khách hàng thông qua các nền tảng mạng xã hội và hình thức livestream, hướng đến phân khúc nhà đầu tư đại chúng. Với nhóm khách hàng tổ chức, SSI kỳ vọng đạt mức tăng trưởng thị phần hai chữ số nhờ hệ thống công nghệ thông tin lõi đang được hoàn thiện, qua đó nâng cao tốc độ xử lý và khớp lệnh.
Chủ tịch Chứng khoán SHS Đỗ Quang Vinh cho rằng doanh nghiệp có lợi thế trong việc thu hút khách hàng quy mô lớn nhờ hoạt động trong một hệ sinh thái tài chính đồng bộ, gồm ngân hàng SHB, công ty quản lý quỹ và Tập đoàn T&T. Đại diện SHS cho biết công ty hiện chiếm khoảng 1,65% thị phần môi giới và đặt mục tiêu nâng tỷ lệ này lên khoảng 3% để gia nhập nhóm 10 công ty chứng khoán có thị phần lớn nhất.
Tổng giám đốc SHS Nguyễn Duy Linh cho biết công ty không lựa chọn chiến lược miễn phí giao dịch (zero fee) trên diện rộng để chạy đua thị phần môi giới. Thay vào đó, SHS sẽ phân loại khách hàng theo từng nhóm nhằm xây dựng các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với từng nhu cầu, đồng thời đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng đội ngũ tư vấn. Theo ông Linh, những sản phẩm mang tính đại trà, thiếu khác biệt sẽ khó tạo được sức hút đối với nhà đầu tư.
