Các chỉ số chính trên thị trường chứng khoán Mỹ tiếp tục đạt mức cao kỷ lục, khi triển vọng kinh tế nước này không u ám như lo ngại trước đó liên quan đến tác động của thuế nhập khẩu.
Kết thúc phiên giao dịch ngày 28/7, chỉ số S&P 500 nhích nhẹ 0,02%. Dù mức tăng khiêm tốn, đây vẫn là phiên thứ 6 liên tiếp chỉ số này xác lập mức cao kỷ lục. Tính từ đầu năm đến nay, S&P 500 đã 15 lần thiết lập đỉnh mới.
Chỉ số Nasdaq Composite tăng 0,3%, trong khi Dow Jones (DJIA) cộng thêm 0,14%, phần nào nhờ thông tin Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đạt được một thỏa thuận thương mại.
Diễn biến thị trường gần đây trái ngược hoàn toàn với hồi tháng 4, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu tuyên bố áp thuế đối với tất cả đối tác thương mại. Trong vòng ba ngày, chỉ số S&P 500 lao dốc 11% mức giảm sâu nhất kể từ tháng 3/2020. Dow Jones cũng chứng kiến hai phiên liên tiếp mất trên 1.500 điểm.
Các nhà đầu tư cùng giới kinh tế học đều lo ngại việc tăng thuế nhập khẩu có thể khiến lạm phát bùng phát mạnh, qua đó đẩy nền kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái.
Tuy vậy, những dự báo tiêu cực đã dần lắng xuống trong thời gian gần đây. Vài tháng qua, Mỹ liên tục thông báo đạt được các thỏa thuận thương mại với nhiều đối tác như Anh, Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Philippines, Indonesia và Việt Nam.
Dù mức thuế nhập khẩu sắp được áp dụng vẫn cao hơn đáng kể so với thời điểm trước khi ông Trump lên nắm quyền, chúng đã được điều chỉnh giảm nhiều so với mức công bố hồi đầu tháng 4. Điều này giúp nhà đầu tư phần nào yên tâm hơn, giảm lo ngại về những kịch bản bi quan nhất.
Theo đánh giá của các nhà kinh tế, tăng trưởng toàn cầu gần đây vẫn diễn biến tích cực. Tác động dài hạn của thuế nhập khẩu đối với lạm phát hiện đã giảm so với các dự báo ban đầu. Đồng thời, việc nhiều quốc gia nới lỏng chính sách tài chính cũng giúp triển vọng kinh tế bớt ảm đạm.
JPMorgan Chase ngân hàng lớn nhất tại Mỹ và nổi tiếng với quan điểm thận trọng đã điều chỉnh khả năng xảy ra suy thoái kinh tế Mỹ trong năm nay từ 60% vào tháng 4 xuống còn 40% hiện tại. Dù vẫn ở mức cao hơn thông thường, dự báo này cho thấy tâm lý bi quan đang giảm dần.
“Thuế nhập khẩu khiến giá hàng hóa Mỹ nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn, song mức tăng này vẫn chưa đủ để làm chệch hướng quỹ đạo tăng trưởng kinh tế”, theo ông Bruce Kasman kinh tế trưởng tại JPMorgan.
Tương tự nhiều tổ chức tài chính khác, JPMorgan trước đây từng lo ngại rằng các biện pháp thuế quan của ông Trump có thể kéo theo làn sóng trả đũa từ các quốc gia khác. Tuy nhiên, ông Kasman cho biết thay vì bị thu hẹp, thị trường Mỹ thực tế còn có dấu hiệu được mở rộng nhẹ.
Kết quả kinh doanh quý II khả quan hơn so với dự báo từ các doanh nghiệp đã góp phần thúc đẩy đà tăng của thị trường chứng khoán Mỹ. Theo số liệu từ FactSet, trong 169 công ty thuộc chỉ số S&P 500 đã công bố báo cáo tài chính, có đến 82% ghi nhận kết quả vượt kỳ vọng.
Xu hướng tăng tiếp tục được duy trì nhờ những yếu tố cơ bản tích cực, bao gồm lạm phát và lãi suất ổn định, cùng với xu hướng lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện. Trong bối cảnh mùa công bố báo cáo tài chính đang diễn ra, các tài sản rủi ro vẫn thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư theo chia sẻ của Terry Sandven, chiến lược gia cổ phiếu tại U.S. Bank Wealth Management, với CNBC.
Dẫu vậy, thuế nhập khẩu vẫn là yếu tố có thể tạo áp lực lên nền kinh tế Mỹ. Dù nguy cơ suy thoái đã giảm, các mức thuế này vẫn có khả năng làm chậm lại đà phục hồi tăng trưởng.
Theo ông Michael Zezas chiến lược gia tại Morgan Stanley kịch bản dễ xảy ra nhất là kinh tế tăng trưởng chậm trong khi lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao. Ông cho rằng những ảnh hưởng tiêu cực từ việc siết chặt thương mại và chính sách nhập cư sẽ lấn át những tác động tích cực từ nới lỏng quy định và mở rộng chi tiêu tài khóa.
Ngoài ra, kết quả cuối cùng của các cuộc đàm phán thương mại hiện vẫn chưa rõ ràng, khi còn nhiều điểm bất đồng chưa được giải quyết trước thời hạn chót ngày 1/8 do ông Trump đưa ra.
Bên cạnh đó, thỏa thuận giữa Mỹ và EU có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong cuộc họp tuần này, đặc biệt là khi đánh giá ảnh hưởng của các chính sách thuế đối với lạm phát. Kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức, Fed vẫn duy trì mức lãi suất cơ bản, phần lớn do lo ngại tác động từ các biện pháp thuế nhập khẩu.
Giới đầu tư không đặt nhiều kỳ vọng vào việc Fed sẽ thay đổi lãi suất trong cuộc họp kết thúc vào ngày 31/7, tuy nhiên, họ sẽ theo dõi chặt chẽ những tín hiệu về định hướng chính sách sắp tới. Nhiều chuyên gia hiện dự đoán Fed có thể cắt giảm lãi suất vào tháng 9, đặc biệt trong trường hợp kinh tế có dấu hiệu giảm tốc nhưng lạm phát vẫn nằm trong tầm kiểm soát.
Chuyên gia kinh tế Andrew Hollenhorst từ Citigroup cho biết, mức thuế áp dụng với các đối tác thương mại lớn hiện ở khoảng 15%, thấp hơn nhiều so với mức được đề xuất vào ngày 2/4. Điều này khiến cả thị trường và Fed có thêm cơ sở để tin rằng tác động tiêu cực đến tăng trưởng và nguy cơ lạm phát là tương đối hạn chế.
Sandven cho rằng thuế nhập khẩu tiếp tục là yếu tố gây bất ổn trên thị trường. “Các rủi ro địa chính trị khác cũng vậy, từ cuộc chiến giữa Nga và Ukraine đến căng thẳng giữa Israel và Iran”. Tuy nhiên, ông kết luận rằng xu hướng của thị trường chứng khoán Mỹ vẫn là tăng, ông nói.
