Tổng thống Hàn Quốc khéo léo hạ nhiệt căng thẳng trong lần đầu hội kiến ông Trump

Ông Lee Jae-myung liên tiếp ca ngợi ông Trump, góp phần tạo không khí thân thiện, giúp cuộc gặp với Tổng thống Mỹ diễn ra thuận lợi, dù trước đó tồn tại nhiều căng thẳng.

Ngày 25/8, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đến Nhà Trắng để tham dự cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Lee dự kiến tập trung trao đổi về hợp tác thương mại và an ninh, trong bối cảnh quan hệ đồng minh Mỹ – Hàn gần đây đối mặt nhiều thách thức do biến động địa chính trị.

Bầu không khí căng thẳng nảy sinh ngay trước cuộc gặp, khi ông Trump đăng trên mạng xã hội cảnh báo khả năng chấm dứt hợp tác thương mại với Hàn Quốc. “Điều gì đang diễn ra tại Hàn Quốc vậy? Có vẻ giống như một cuộc thanh trừng hoặc nổi dậy. Chúng ta không thể để điều đó xảy ra và cũng không thể tiếp tục làm ăn ở đó,” ông viết.

Ông Trump đề cập đến các cuộc khám xét của chính quyền Hàn Quốc tại một số nhà thờ và căn cứ quân sự Mỹ, đồng thời cho rằng Seoul “không nên làm như vậy”. Đáp lại, Bộ trưởng Tư pháp Hàn Quốc Jung Sung-ho chỉ trích Tổng thống Mỹ và các quan chức của ông đã “làm sai lệch thông tin” về Tổng thống Lee Jae-myung cũng như đảng Tự do cầm quyền.

Những căng thẳng này từng khiến dư luận lo ngại rằng hợp tác Mỹ – Hàn có thể bị phủ bóng bởi mâu thuẫn song phương. Thế nhưng, sau cuộc gặp tại Nhà Trắng, ông Lee và ông Trump đã xóa tan bầu không khí đối đầu, mang lại sự hòa dịu rõ rệt.

“Chúng tôi đã thấu hiểu nhau và rất ăn ý,” ông Trump phát biểu. “Thật vinh dự khi được gặp ông, và xin chúc mừng vì chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử. Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ ông.”

Theo AP, diễn biến này cho thấy ông Lee đã rút ra bài học từ những cuộc gặp trước đây giữa ông Trump với các nguyên thủ khác tại Phòng Bầu dục. Thay vì đối đầu hay tranh luận, hầu hết họ chọn cách bày tỏ sự tán dương để tìm kiếm các cam kết có lợi từ Washington.

Ông Lee mở màn cuộc gặp bằng cách khen ngợi một trong những dự án mà ông Trump ưa thích nhất: việc cải tạo nội thất Nhà Trắng. “Tôi nghe nói ngài vừa trang trí lại Phòng Bầu dục. Mọi thứ trông rất đẹp và sáng sủa,” ông Lee nhận xét. “Nó thể hiện sự uy nghiêm của nước Mỹ, biểu tượng cho một tương lai tươi sáng và thịnh vượng.”

Ông cũng đề cập việc chỉ số Dow Jones của chứng khoán Mỹ liên tục lập kỷ lục trong nhiệm kỳ hai của ông Trump, đồng thời bày tỏ mong muốn ông chủ Nhà Trắng hỗ trợ thúc đẩy tiến trình thống nhất bán đảo Triều Tiên. Khi ông Trump nêu khả năng sẽ gặp lãnh đạo Triều Tiên trong năm nay, ông Lee đã nhiệt tình ủng hộ.

“Nếu ngài đóng vai trò ‘người kiến tạo hòa bình’, tôi sẽ hết sức nỗ lực để trở thành ‘người dẫn nhịp’ đồng hành cùng ngài,” ông Lee phát biểu. “Tôi mong chờ cuộc gặp giữa ngài và nhà lãnh đạo Kim Jong-un, việc xây dựng Tháp Trump tại Triều Tiên và thậm chí cùng chơi golf ở đó. Ông Kim chắc chắn sẽ đón chờ ngài.”

Ông Lee cũng bày tỏ sự đồng tình với nhận định rằng nếu hai nhiệm kỳ của ông Trump không bị gián đoạn, Triều Tiên đã không thể phát triển năng lực hạt nhân trong những năm qua. Nhà lãnh đạo Hàn Quốc nhấn mạnh một thời kỳ “phục hưng” đang mở ra và ông tin rằng Tổng thống Trump “là người duy nhất có thể đạt được những thành tựu ấy.”

Chiến lược của ông Lee chứng tỏ hiệu quả, tạo nên bầu không khí thân thiện khiến ông Trump không cảm thấy cần thiết phải đưa ra câu hỏi hóc búa hay chỉ trích người đồng cấp Hàn Quốc. Khi một phóng viên đề cập đến bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Mỹ cho rằng đó chỉ là sự hiểu lầm.

“Tôi nghĩ điều đó không giống với Hàn Quốc,” ông Trump nói và cho biết hai bên sẽ trao đổi vấn đề này sau. Ông Lee giải thích rằng các cuộc khám xét mà ông Trump nhắc đến do công tố viên đặc biệt tiến hành trong khuôn khổ cuộc điều tra cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol, người đã bị phế truất vì ban hành thiết quân luật trái phép vào cuối năm ngoái.

Ông Trump khi đó xen vào: “Có phải công tố viên đó tên là Jack Smith – kẻ loạn trí không?”, ông nói đùa. Smith hiện là công tố viên đặc biệt điều tra ông Trump về cáo buộc âm mưu đảo ngược kết quả bầu cử năm 2020 và lưu giữ tài liệu mật trái phép.

“Buổi họp báo của ông Lee tại Phòng Bầu dục diễn ra suôn sẻ hơn dự kiến,” Leif-Eric Easley, giáo sư nghiên cứu quốc tế tại Đại học Nữ sinh Ewha (Seoul), nhận xét với Reuters.

Mặc dù vẫn tồn tại nhiều câu hỏi về mức chi phí Hàn Quốc sẵn sàng bỏ ra để Mỹ duy trì lực lượng đồn trú, cũng như về các thỏa thuận thương mại giữa hai bên, ông Lee đã khéo léo tránh được cuộc đối đầu không cần thiết với một đồng minh quan trọng.

“Cuộc gặp khép lại mà không có bất kỳ diễn biến căng thẳng nào,” Cheong Seong-chang, phó viện trưởng Viện Sejong tại Seoul, nói. Tuy vậy, việc giữ mọi thứ ở trạng thái mơ hồ cũng đồng nghĩa Hàn Quốc chưa thể đạt được những mục tiêu riêng, chẳng hạn như đề nghị Mỹ cho phép tái chế nhiên liệu hạt nhân hoặc điều chỉnh luật về ngành đóng tàu.

“Ông Trump không khiến ông Lee rơi vào tình thế khó xử. Cả hai đều nỗ lực tránh đề cập đến các vấn đề nhạy cảm,” Jun Kwang-woo, chủ tịch Viện Kinh tế Toàn cầu. “Có vẻ Tổng thống Trump không muốn tạo thêm căng thẳng với ông Lee, nhất là khi quan hệ của Mỹ với nhiều quốc gia khác đang không mấy thuận lợi.”

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Hàn được xem là phép thử quan trọng nhất về chính sách đối ngoại đối với ông Lee kể từ khi ông nhậm chức vào tháng 6. Hàn Quốc từ lâu đã là mục tiêu chỉ trích của ông Trump, người từng gọi quốc gia này là “cỗ máy kiếm tiền” lợi dụng chính sách bảo đảm an ninh của Mỹ.

Chính vì vậy, bài đăng của ông Trump trên mạng xã hội trước cuộc gặp bị ông Lee đánh giá là “rất đáng lo ngại”. Chia sẻ tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế (CSIS) ở Washington sau đó, ông Lee nói: “Các trợ lý đã lo sợ rằng chúng tôi có thể rơi vào ‘khoảnh khắc Zelensky’.”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từng đến Nhà Trắng gặp ông Trump hồi tháng 2, nhưng sự kiện này nhanh chóng biến thành một cuộc khẩu chiến căng thẳng trước giới truyền thông tại Phòng Bầu dục, khiến quan hệ Mỹ – Ukraine sau đó bị sứt mẻ.

“Tuy nhiên, tôi biết mình sẽ không rơi vào tình cảnh như vậy, bởi tôi đã đọc cuốn Nghệ thuật đàm phán của Tổng thống Trump,” ông Lee chia sẻ. “Và với tầm quan trọng của liên minh Mỹ – Hàn, tôi tin rằng ông ấy sẽ không làm tổn hại đến quan hệ giữa hai nước.”